آرشیو دسته بندی: سنگهای قیمتی
سنگهای قیمتی چیستند و چه ویژگیهایی دارند؟
از گذشتههای دور، سنگهای قیمتی و گوهرها به دلیل زیبایی، رنگهای چشمنواز، کمیابی و ویژگیهای منحصربهفردشان مورد توجه انسان بودهاند. الماس، یاقوت، زمرد، فیروزه و انواع دیگر گوهرها علاوه بر استفاده در ساخت جواهرات و زیورآلات، از نظر علمی نیز اهمیت زیادی دارند. هر یک از این مواد طبیعی دارای ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و نوری خاصی هستند که شناخت آنها به علم گوهرشناسی مربوط میشود.

بیشتر گوهرهای شناختهشده از کانیهایی تشکیل شدهاند که طی فرآیندهای زمینشناسی در طبیعت به وجود میآیند؛ اما همه گوهرها منشأ معدنی ندارند. برای مثال، مروارید و مرجان منشأ زیستی دارند و کهربا از صمغ فسیلشده درختان تشکیل شده است. همچنین بعضی مواد گوهری مانند لاجورد، در واقع سنگهایی متشکل از چند کانی مختلف هستند. بنابراین در گوهرشناسی، مفهوم گوهر یا گوهرسنگ گستردهتر از کانی یا سنگ به معنای زمینشناسی آن است.
سنگهای قیمتی چگونه تشکیل میشوند؟
تشکیل گوهرها به شرایط زمینشناسی و ترکیب شیمیایی محیط بستگی دارد. برخی از آنها در اثر سرد شدن و تبلور مواد مذاب، بعضی در نتیجه فعالیت سیالات گرمابی و برخی دیگر تحت فشار و دمای بالای محیطهای دگرگونی تشکیل میشوند. شرایطی مانند دما، فشار، ترکیب شیمیایی، میزان عناصر کمیاب و مدت زمان تشکیل، نقش مهمی در ایجاد ویژگیهای هر گوهر دارند.
به همین دلیل، هر نوع گوهر ممکن است در محیط زمینشناسی خاصی تشکیل شود و در نقاط مختلف جهان معادن و ذخایر متفاوتی داشته باشد. شناخت نحوه تشکیل، محل پیدایش و معادن سنگهای قیمتی از بخشهای مهم علم گوهرشناسی است و میتواند به درک بهتر ویژگیها و منشأ هر گوهر کمک کند.
چه عواملی کیفیت و ارزش سنگ های قیمتی را تعیین میکنند؟
ارزش یک گوهر تنها به نام یا اندازه آن بستگی ندارد. عواملی مانند رنگ، پاکی و میزان اینکلوژنها، کیفیت تراش، وزن، کمیابی و در برخی موارد منشأ جغرافیایی و نوع بهسازی، در تعیین ارزش آن نقش دارند. البته اهمیت هر یک از این عوامل با توجه به نوع گوهر متفاوت است. برای مثال، در بسیاری از گوهرهای رنگی، کیفیت و یکنواختی رنگ اهمیت بسیار زیادی دارد.
از طرف دیگر، دوام گوهرها نیز یکی از ویژگیهای مهم آنهاست. این ویژگی فقط با سختی سنجیده نمیشود، بلکه چقرمگی و پایداری آنها در برابر عواملی مانند گرما، نور و مواد شیمیایی نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، شناخت سختی، وزن مخصوص، ضریب شکست، دوشکستی، خواص نوری و سایر ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی برای شناسایی و ارزیابی سنگهای قیمتی ضروری است.

تفاوت سنگهای قیمتی و سنگهای نیمه قیمتی چیست؟
در بازار گوهرها و منابع قدیمی، معمولاً از اصطلاحات سنگهای قیمتی و سنگهای نیمه قیمتی برای دستهبندی گوهرها استفاده میشود. این تقسیمبندی ریشه تاریخی و تجاری دارد و از نظر گوهرشناسی، مرز علمی و مشخصی برای آن وجود ندارد. در واقع، برخی گوهرهایی که به طور سنتی نیمه قیمتی نامیده میشوند، ممکن است به دلیل کمیابی، رنگ خاص یا کیفیت استثنایی، ارزشی بسیار بیشتر از بعضی سنگهای قیمتی شناختهشده داشته باشند.
بنابراین برای شناخت و ارزیابی یک گوهر، بهتر است به جای تکیه بر این دستهبندیهای سنتی، نوع و گونه کانی، ویژگیهای گوهرشناسی، کیفیت و منشأ آن را بررسی کنیم.
در این بخش چه مطالبی درباره سنگهای قیمتی میخوانید؟
در این دستهبندی، مجموعهای از مقالات تخصصی و آموزشی درباره انواع سنگهای قیمتی و گوهرها گردآوری کردهایم. در این مقالات با ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی گوهرها، ساختار بلوری، خواص نوری، رنگ، سختی، وزن مخصوص، ضریب شکست، انواع اینکلوژنها و روشهای شناسایی آنها آشنا میشوید.
همچنین درباره نحوه تشکیل گوهرها در طبیعت، معادن و خاستگاه آنها در کشورهای مختلف، انواع روشهای بهسازی، تفاوت گوهرهای طبیعی و مصنوعی، سنگهای بدل و روشهای تشخیص آنها مطالبی ارائه کردهایم. هدف ما این است که با مطالعه این مقالات، شناخت دقیقتر و علمیتری از دنیای گوهرها و سنگهای قیمتی به دست آورید.
اوکلاز (Euclase) : گوهری کمیاب و به همان اندازه زیبا
اوکلاز (Euclase) یک کانی بسیار کمیاب با زیبایی و جذابیت استثنایی است که نمونه های [...]
بهمن
وانادیوم کریزوبریل و رنگهای جذاب آن
وانادیوم بهعنوان یک عنصر رنگ دهنده اغلب دستکم گرفته میشود، بیشتر به این دلیل که [...]
3 دیدگاه
آذر
اسپینل جدای (Jedi Spinel) : چرا آنها اینقدر محبوب هستند؟
اسپینل جدای نوعی اسپینل قرمز-صورتی نئونی روشن و درخشان با فلورسانس قوی است که از [...]
3 دیدگاه
آذر
کانی جذاب واولیت (Wavelite) و ویژگیهای آن
واولیت (Wavelite) یک کانی کمیاب متعلق به گروه فسفات ها است که به دلیل تشکیل [...]
آبان
آمولیت (Ammolite): چه چیزی این گوهر را خاص می کند؟
آمولیت (Ammolite) پوسته فسیل شده آمونیت رنگین کمانی مربوط به 72 تا 75 میلیون سال [...]
2 دیدگاه
مهر
سینابار (cinnabar) : یک کانی مرگبار دوست داشتنی
سینابار (cinnabar) یا شنگرف یک کانی سمی و نوع سرخ روشن تا قرمز آجری رنگ [...]
7 دیدگاه
مهر
سنگ اسکاپولیت (Scapolite) چیست؟
اگرچه کمتر کسی نام اسکاپولیت را شنیده ، ولی این گوهر با پدیده های جذاب [...]
2 دیدگاه
مهر
دانبوریت : مشخصات و معادن آن
دانبوریت گوهری کمتر شناخته شده با سختی 7 و از نظر شیمیایی یک بوروسیلیکات کلسیم [...]
1 دیدگاه
مهر
کانی زیبای وانادینیت و خصوصیات آن
وانادینیت (Vanadinite) یک کانی متعلق به گروه آپاتیت فسفات ها با ترکیب شیمیایی Pb5(VO4)3Cl است [...]
شهریور
آکومارین “سانتا ماریا” : نامی تجاری برای بهترین رنگ آکوامارین
در حالیکه آکوامارین در مکانهایی در سراسر جهان از جمله سریلانکا، ایالات متحده، ماداگاسکار، زامبیا، [...]
1 دیدگاه
شهریور
