از آنجایی که الماس ها تحت فشار و حرارت فوق العاده تشکیل می شوند، تقریباً هر کدام دارای ویژگی های داخلی (اینکلوژن های الماس) و خارجی (blemishes) به نام “مشخصههای پاکی” هستند. این مشخصات به گوهرشناسان کمک می کند تا الماس های طبیعی را از سنتتیک ها (مصنوعی) و بدلها یا شبهه الماس ها جدا و شناسایی کنند. در این مطلب ، مشخصه های داخلی یک الماس یا ویژگیهایی که از سطح آن به درون الماس امتداد مییابند را بررسی میکنیم که به این موارد اینکلوژنهای الماس گفته میشود (در مقاله دیگری مشخصه های خارجی پاکی بررسی میشود). وقتی نوبت به خرید الماس می رسد، پاکی جنبه ای است که بسیاری از خریداران، آن را گیج کننده می دانند. در شناسنامه درجهبندی الماس، GIA نموداری را ارائه میکند که از نمادها برای نشان دادن موقعیت اینکلوژنهای الماس استفاده میکند که در بحث پاکی الماس مطرح کردیم. حال نوبت به لیست انواع اینکلوژنهای الماس می رسد:
Feather

فِدر (پَر feather) یک اصطلاح تجاری عمومی برای عنوان شکستگی/ترک درون گوهر، اغلب سفید و ظاهری پر مانند است. بسته به زاویه دید شما، یک فِدر می تواند شفاف و تقریبا نامرئی به نظر برسد یا می تواند نور را گرفته و ظاهری اوپک نشان دهد.
Bearded Girdle

فِدرهای بسیار کوچک که از سطح کمربند (گریدل) الماس به داخل سنگ امتداد می یابند. این اینکلوژنهای “مو-مانند” می تواند از فرآیند تراش حاصل شود. در هنگام خرید، باید از یک گریدل ریش دار (Bearded Girdle) با ظاهر خاکستری تیره دوری کرد.
Bruise

ناحیه کوچکی از اثر همراه با فِدرهای بسیار کوچک و ریشه مانند که معمولاً در یک اتصال فست به دلیل ضربه/فشار رخ می دهد.
Cavity

یک حفره زاویهای که وقتی ایجاد می شود که بخشی از فدِر ((feather جدا شود یا زمانی که کریستالی که به سطح میرسد بیرون میافتد یا بدلیل فشار حین پولیش خارج شود و یک جای خالی ایجاد کند.
Chip

یک دهانه کم عمق ناشی از آسیب به سطح سنگ که معمولاً در لبه کمربند، محل اتصال فست یا قلاب ایجاد میشود. این اینکلوژن معمولا توسط انسان ایجاد شده و به دلیل آسیب ناشی از ضربه های تصادفی یا در طول فرآیند سوار کردن نگین روی رکاب است.
Cloud

ابر یا کِلود ، به گروهی از ذرات (نقاط پینپوینت) بسیار ریز فشرده (نزدیک به هم) گفته می شود که ممکن است برای تشخیص جداگانه خیلی کوچک باشند اما از نگاه بایکدیگر ظاهری مبهم و ابرگونه دارند. بسته به ماهیت اینلکوژن ابر، گاهی اوقات می تواند سبب کاهش درجه پاکی الماس شود. به عنوان مثال، وقتی ابرها از نظر اندازه و تراکم بیش از حد بزرگ باشند، سبب ظاهری مه آلود برای الماس شده و بر خواص انتقال نور آن تأثیر منفی بگذارد. اگر کوچک و پراکنده باشند، معمولاً جای نگرانی نیست.
Crystal

یک کریستال معدنی موجود در یک الماس.
Grain Center
یک ناحیه کوچک و متمرکز از اعوجاجی کریستالی؛ می تواند سفید یا تیره باشد و ممکن است ظاهری شبیه نخ یا نقطه ای (pinpoint) داشته باشد. photo from ©GIA
Indented Natural

اینکلوژن دندانه ای طبیعی (Indented Natural) بخشی از سطح اولیه راف الماس است که در زیر سطح الماس صیقل خورده فرو میرود.
Internal Graining

گرینینگ داخلی به خطوط، زوایا یا منحنی های ناشی از اختلالات در رشد کریستال گفته می شود که ممکن است مایل به سفید، رنگی، یا بازتابنده به نظر برسند یا بر شفافیت در بزرگنمایی 10x تأثیر بگذارند.
Internal Laser Drilling

سوراخ کاری لیزری یک الماس که در این عمل یک فِدر (پر) از داخل به سطح ایجاد می کند، یا یک فِدر ((feather از قبل موجود را در اطراف یک اینکلوژن تیره گسترش می دهد تا به سطح برسد. سپس فِدر دسترسی بلیچینگ (رنگ بری / سفید کردن با محلول) برای کاهش دید اینکلوژن را فراهم می کند.
Knot

اینکلوژن نات (knot) یک کریستال الماس سفید یا شفاف است که پس از پولیش نهایی تا سطح امتداد می یابد. آنها ممکن است به مرور زمان سبب پهن تر ، ترک یا شکاف شوند.
Laser Drill-hole
یک تونل کوچک و رسیده به سطح که توسط پرتو اشعه لیزر تولید می شود.
Needle

نیدل به یک کریستال نازک و کشیده که در بزرگنمایی 10x شبیه یک میله کوچک به نظر می رسد گفته می شود. نیدل ها در الماس از نظر رنگ معمولا سفید یا شفاف هستند.
Pinpoint

یک کریستال بسیار کوچک که در بزرگنمایی 10x مانند یک نقطه کوچک به نظر می رسد. پین پوینت ها سفید یا سیاه بوده و جزو معمول ترین اینکلوژنها در الماس می باشند.
Twinning Wisp

مجموعه ای از نقاط ریز پینپوینت، ابرها یا کریستال های مرتبط با نقص اعوجاج کریستالی و صفحات دوقلویی که در محل رشد الماس تشکیل می شوند. آنها اغلب شبیه یک سطح پیچشی هستند و مانند نوار ظاهر می شوند. در موارد نادر، آنها می توانند رنگ زرد یا قهوه ای خفیفی را نشان دهند که باعث می شود مانند سطوح نازک بازتابنده داخل سنگ به نظر برسند.
Etch channel

تونل های نازک و توخالی هستند که از سطح الماس شروع شده و به داخل نفوذ می کنند. ظاهر آنها میتواند بسیار شبیه به اینکلوژنهای ناشی از درمان سوراخ کاری لیزری داخلی باشد، اما میتوانند به اشکال مختلف مانند خطوط موازی یا ساختارهای کرممانند نامنظم نیز وجود داشته باشند. این نوع اینکلوژن های الماس طبیعی هستند.

سلام استاد
واقعاچراهرکسی یک فاکتوری برای تشخیص الماس ارایه میده؟
معمولا باب میگن ۳/۵۲بایدچگالیش باشه ولی بنده سنگی دیدم ۵/۹۲هستش چگالیش
مگرنمگیم سختی الماس ازیاقوت بیشتره؟ پس یعنی الماس فشرده ترازیاقوته؟پس بایدچگالی الماس بالاترازیاقوت باشد نه کمتر
والا منکه گیج شدم دراین موردخاص
اگه میشه راهنمایی کنیدبنده را
سپاس
درود، چگالی و فشردگی ربط چندانی به سختی نداره. هر اتم کربن در الماس با چهار اتم کربن دیگر پیوند کووالانسی قوی و سهبعدی (شبکه چهاروجهی) تشکیل میده. این شبکه، اتمها رو به شدت در جای خود قفل میکنه و هیچ صفحه لغزشی برای حرکت اتمها وجود نداره. این ساختار یکپارچه و فاصله کوتاه بین اتمها، الماس رو به سختترین ماده طبیعی روی زمین تبدیل میکنه.
سلام عالی ومفیده
سلام استاد عزیز اینجانب حقیر به گوهر شناسی علاقه مندم از کجا باید شروع کنم تا بتوانم یک گوهر شناس شوم لطفا راهنمایی کنید ممنون
سلام ابتدا یک دوره گوهرشناسی رنگی باید در مراکز وابسته به فنی حرفه ای برین… بعد از اون همش مربوط به قدرت سرچ کردن و تحقیق، ترجمه، کار با ابزار و روی سنگهای مختلف داره.
سلام آنچه شما بزرگ وارانه انجام میدهید بی نظیر در هدایت و آگاهی رسانی به افراد جامعه هست ومن در تحسین این امر بی نهایت متشکرم
سلام استاد خسته نباشید اگر سنگی (بدون فلز) چگالی الماس رو نداشته باشه و خیلی پایینتر باشه ولی سختی الماس رو داشته باشه یعنی با تست صحیح دستگاه ده چراغ یا بیشتر رو روشن کنه آیا میشه گفت الماس هست ؟
سلام اون دستگاه های به اصطلاح سختی سنج فقط سیگنال فیک میدن و اسباب کلاهبرداری هستن.
حالا بطور کلی آیا الماسی داریم که چگالی کمتری داشته باشه؟ منظورم هرکیمر نیست
نه عزیز. وزن مخصوص الماس همون چیزیه که در رفرنس های معتبر ذکر شده. یعنی 3.52 . نه بیشتر نه کمتر.
سلام و عرض ادب. چه ذره بینی برای گوهر شناسی استفاده میکنید و از کجا میشه تهیه کرد؟ تشکر
لوپ 10x معمولا کاربردیه. منتهی برای بررسی اینکلوژنها باید حتما میکروسکوپ گوهرشناسی داشته باشید. در اینستاگرام یکی دوتا پیج هست که می فروشن
سلام من تمام راههای تشخیص الماس روی الماسم انجام دادم همش درست انجام شد پس را میگن شیشه است
مثلا چه تستی؟ ضریب شکست گرفتین؟
یا نکنه گذاشتین رو یخ آب بشه!
راحت ترین راه تشخیص چگالی گرفتنه
که حدودا ۶۰ درصد میشه به چگالی سنگ تکیه کرد
دقیقا اشتباه می فرمایید.