کشف کانسار جدید گارنت سرخ در شمال ویتنام

از اواسط سال ۲۰۲۴، بازار شاهد ورود کیفیت خوبی از گارنت های سرخ ویتنام بوده: کانساری در شمال ویتنام که گارنت‌های قرمز باکیفیتی از دل آن بیرون می‌آید. مؤسسه گوهرشناسی آمریکا (GIA) این گارنت‌ها را از نزدیک بررسی کرده و نتایج جالبی به دست آورده که در ادامه مرور می‌کنیم.

این گارنت‌ها در منطقه روستایی بائو ین، در استان لائو کای پیدا شده‌اند؛ حدود ۵۰ کیلومتر آن‌طرف‌تر از منطقه معدنی شناخته‌شده یاقوت و اسپینل لوک ین. برای دست‌یابی به این سنگ‌ها، معدنچیان حرفه‌ای رسوبات رودخانه‌ای و مواد رسوبی موجود در پایه دامنه‌های تپه‌ای را حفاری می‌کنند.

سنگ‌های راف معمولاً به شکل تکه‌های نازک و شکسته به دست می‌آیند. اندازه‌شان اما همیشه کوچک نیست؛ قطعاتی با وزن بیش از ۱۰ گرم هم به‌طور معمول یافت می‌شوند. کریستال‌های گارنت با زوایای هندسی منظم هم، دست‌کم تا امروز، از این کانسار گزارش نشده‌اند.

GIA به‌تازگی مجموعه‌ای از گارنت‌های راف و تراش‌خورده را از همین منبع بررسی کرده؛ نمونه‌هایی که Precious Le Gems در اختیار این مؤسسه قرار داده است (شکل ۱). رنگ غالب این سنگ‌ها قرمز خالص با تُن متوسط تا تیره است. در موارد نادر هم می‌شود ته‌رنگی بنفش را در آن‌ها تشخیص داد.

این سنگ‌ها از نظر نوری ایزوتروپیک هستند و ضریب شکست (RI) آن‌ها بین ۱.۷۵۳ تا ۱.۷۵۸ اندازه‌گیری شده است. وزن مخصوص هم بین ۳.۸۰ تا ۳.۸۵ اندازه‌گیری شد؛ هرچه این عدد بالاتر بود، RI هم بالاتر می‌رفت.

بررسی با طیف‌سنج دستی سه باند قوی در ناحیه سبز تا زرد طیف را نشان داد؛ در حدود ۵۰۵، ۵۳۰ و ۵۷۵ نانومتر. باند ۵۰۵ نانومتر از همه قوی‌تر و تیزتر بود. دو خط ظریف‌تر هم در ناحیه آبی، در حدود ۴۶۰ تا ۴۷۰ نانومتر، دیده شد.

این مجموعه خواص، دقیقاً همان چیزی است که برای گارنت پیروپ-آلماندین انتظار می‌رود. تجزیه و تحلیل شیمیایی هم همین را تأیید کرد: ۵۰.۰ تا ۵۲.۷ درصد پیروپ و ۳۴.۱ تا ۳۷.۵ درصد آلماندین در ترکیب این گارنت‌ها دیده شد. سهم گروسولار (۱۱.۰ تا ۱۲.۵ درصد) و اسپسارتین (۱.۴ تا ۲.۷ درصد) هم کوچک‌تر بود.

نگاهی به اینکلوژن‌های داخلی این گارنت‌ها

بیشتر این سنگ‌ها در نگاه اول کاملاً بی‌عیب به نظر می‌رسند. اما زیر بزرگ‌نمایی بالا، برخی از آن‌ها اینکلوژن‌های آشنای گارنت‌های قرمز را نشان می‌دهند (شکل ۲): نیدل‌های بازتابنده و صفحات کوچک. اینکلوژن‌های کریستالی هم عمدتاً به سولفیدهای اوپک و روتایل اولیه‌ی کوچک و مات محدود می‌شوند؛ موادی که با طیف‌سنجی رامان شناسایی شده‌اند.

شمال ویتنام تنها چند دهه است که مورد کاوش گوهرشناسان قرار گرفته و تمرکز اصلی تا امروز روی اسپینل و کوراندوم بوده. همین کشف تازه نشان می‌دهد این منطقه پتانسیل زیادی برای گوهرهای دیگر هم دارد.

منبع: Gia.edu : Gems & Gemology, Winter 2025, Vol. 61, No. 4