استخوان رنگ شده به عنوان بدل گوهر مرجان

در بازار به طور گسترده مواد متعددی به عنوان بدلی از مرجان قرمز استفاده شده‌اند: شیشه، پلاستیک، سرامیک، کامپوزیت‌ها و صدف‌های رنگ‌شده. اخیراً، یک آزمایشگاه گوهرشناسی در جیپور یک سنگ دامله نارنجی-قرمز ۸.۸۶ قیراطی با ابعاد ۱۶.۵۶ × ۱۲.۱۹ × ۷.۳۴ میلی‌متر (شکل ۱) را بررسی کرد که به عنوان مرجان قرمز ارائه شده بود، اما ثابت شد که استخوان رنگ‌شده است، که بدلی غیرمعمول است.

مشاهدات اولیه شباهت زیادی به مرجان قرمز نشان داد، اما مشاهده دقیق میکروسکوپی خلاف آن را ثابت کرد. نمونه فاقد “حلقه‌های درختی” معمولی یا ساختار رشد منحنی یا مخطط دیده شده در مرجان‌ها بود، اگرچه شبکه‌ای از رگه‌های ریز را در سراسر خود نشان می‌داد. از بالا که نگاه می‌کنیم، این رگه‌ها به صورت نیمه‌موازی به نظر می‌رسیدند و در امتداد طول دامله جهت‌گیری شده بودند (شکل ۲).
رگه‌ها همچنین تراکم غلظت رنگ نارنجی-قرمز را در مقابل رنگ بدنه سفید دامله نشان می‌دادند (باز هم، به شکل ۲ مراجعه کنید)، که نشان می‌دهد این ماده هم رنگ‌شده و هم ارگانیک بوده است.

مشاهدات دقیق نمونه از همه طرف نشان داد که رگه‌های نیمه‌موازی به صفحات دایره‌ای متحدالمرکزی محدود شده‌اند که در امتداد طول دامله قرار گرفته‌اند (شکل ۳، بالا)؛ رگه‌های منفرد بیشتر توسط حلقه‌های سفید متحدالمرکز احاطه شده‌اند (شکل ۳، پایین). این ویژگی‌های ساختاری احتمال مرجان بودن را رد می‌کند، اما هویت آن هنوز مشخص نشده است.

RI نمونه تقریباً 1.56 بود، بدون هیچ گونه چشمک زدن دوشکستی قابل توجه، در حالی که وزن مخصوص SG هیدرواستاتیک آن 2.01 بود. زیر لامپ UV، فلورسانس تکه‌ای صورتی-نارنجی از خود نشان داد (که تحت UV موج بلند قوی‌تر بود). این ویژگی معمولاً با رنگ‌ها مرتبط است.
تجزیه و تحلیل کیفی EDXRF وجود فسفر و کلسیم را نشان داد. ویژگی‌های شیمیایی، گوهرشناسی و مشاهده‌ای، استخوان را نشان داد که توسط طیف‌سنجی رامان بیشتر تأیید شد. طیف‌های رامان (شکل 4) که با استفاده از لیزر 785 نانومتر در ناحیه 200-2000 cm-1 به دست آمد، یک پیک قوی در تقریباً 960 و پیک‌های ضعیف‌تر در تقریباً 430، 586 و 1072 نشان دادند. همچنین چند ویژگی نامشخص در ناحیه 1200-1700 وجود داشت. پیک‌های تقریباً در ۹۶۰، ۵۸۶ و ۴۳۰ سانتی‌متر-۱ به خمیدگی و کشش PO3-4 و پیک در ۱۰۷۲ به کشش CO3-4 نسبت داده شدند. ویژگی‌های نامشخص بین ۱۲۰۰ تا ۱۷۰۰ به دلیل کلاژن – جزء اساسی بافت استخوان – بود.

استخوان‌ها از زمان‌های قدیم به عنوان جواهرات مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند و برخی از نمونه‌ها رنگ‌آمیزی یا لکه‌دار می‌شوند تا قدیمی‌تر به نظر برسند (یادداشت‌های آزمایشگاهی تابستان ۲۰۰۶، صفحه ۱۶۰). استخوان برای تقلید از عاج نیز استفاده می‌شود، اما این اولین باری است که استخوانی را می‌بینیم که به رنگ قرمز رنگ شده و به عنوان مرجان ارائه می‌شود، یک بدل جالب و غیرمعمول.
اگرچه نفوذ این ماده در بازار ناشناخته است، اما نمی‌توانیم احتمال مخلوط شدن آن را در بارخانه های مرجان قرمز رد کنیم و این جداسازی چالشی را برای جواهرسازان و گوهرشناسان ایجاد می‌کند.

منبع:

Gia.edu : Gems & Gemology, Summer 2014, Vol. 50, No. 2