
یک شهابسنگ مریخی با وزن 24.5 کیلوگرم که بزرگترین قطعه شناختهشده از مریخ روی زمین است، روز چهارشنبه در حراجی ساتبیز نیویورک به قیمت ۵.۳ میلیون دلار، با احتساب مالیات و هزینهها، به یک خریدار ناشناس فروخته شد.
به گفته انجمن شهابسنگشناسی، این شهابسنگ مریخی که با نام NWA 16788 شناسایی شده است، اولین بار در نوامبر ۲۰۲۳ توسط یک شکارچی شهابسنگ در صحرای آفریقا (آگادز نیجر) کشف شد. این یک «نمونه تاریخی» است که حدود ۷۰٪ بزرگتر از بزرگترین قطعه دیگر مریخ است که تاکنون روی زمین پیدا شده است.
شهابسنگها چیزی هستند که پس از عبور یک دنبالهدار، سیارک یا شهابواره از جو زمین باقی میمانند. کارشناسان فضایی معتقدند که این سنگ غولپیکر در اثر برخورد یک سیارک از سطح سیاره سرخ جدا شده و باعث شده است که این جرم مریخی قبل از برخورد به سطح زمین، ۱۴۰ میلیون مایل را طی کند.
همچنین فوقالعاده نادر است: از حدود ۷۷۰۰۰ شهابسنگی که تاکنون روی زمین شناسایی شدهاند، گمان میرود که تنها حدود ۴۰۰ مورد از آنها از مریخ سرچشمه گرفتهاند.

کاساندرا هاتون، معاون رئیس بخش علوم و تاریخ طبیعی حراجی ساتبیز، در این بیانیه گفت: «NWA 16788 کشفی با اهمیت فوقالعاده است – بزرگترین شهاب سنگ مریخی که تاکنون روی زمین پیدا شده و ارزشمندترین شهاب سنگ از نوع خود است که تاکنون در حراجی ارائه شده است.»
او افزود:
«اندازه عظیم و رنگ قرمز بینظیر آن که در طول سفرش در فضا و زمان فرسایش یافته است، آن را به عنوان یک یافته نادر در نسل خود متمایز میکند. این شهاب سنگ قابل توجه، ارتباط ملموسی با سیاره سرخ – همسایه آسمانی ما که مدتهاست تخیل انسان را به خود جلب کرده است – برقرار میکند.»
تجزیه و تحلیل ترکیب داخلی این شهاب سنگ نشان داده است که احتمالاً در اثر برخورد یک سیارک به فضا پرتاب شده و چنان قدرتمند بوده که بخشهایی از شهاب سنگ را به شیشه تبدیل کرده است.
به گفته حراجی ساتبیز، پوستهای شیشهای نیز روی سطح آن دیده میشود که هنگام عبور از جو زمین تشکیل شده است.
برای برخی، این واقعیت که این شهاب سنگ به جای اهدا به علم، به حراج گذاشته شده، جای نگرانی دارد.
استیو بروسات، استاد دیرینهشناسی و تکامل در دانشگاه ادینبورگ اسکاتلند، قبل از فروش به سیانان گفت: «اگر در خزانه یک الیگارش ناپدید شود، شرمآور خواهد بود. جای آن در موزه است، جایی که میتوان آن را مطالعه کرد و کودکان و خانوادهها و عموم مردم میتوانند از آن لذت ببرند.»

اما برای جولیا کارترایت، دانشمند سیارهای و پژوهشگر مستقل در موسسه فضا/دانشکده فیزیک و نجوم در دانشگاه لستر انگلستان، باید تعادلی برقرار شود.
او در 9 ژوئیه به سیانان در توصیف یک «رابطه همزیستی» بین محققان و مجموعهداران گفت :
«در نهایت، اگر بازاری برای جستجو، جمعآوری و فروش شهاب سنگها وجود نداشت، ما به هیچ وجه تعداد زیادی از آنها را در مجموعههای خود نداشتیم – درواقع همین موضوع است که این علم را به سمت جلو هدایت میکند!»
کارترایت افزود: «اگر نمونهها پیدا نمیشدند، ما هیچ چیز زیادی برای مطالعه نداشتیم و بنابراین به اندازه الان نمیدانستیم.»
کارترایت تأکید کرد که اگرچه معتقد است اگر این «سنگ واقعاً شگفتانگیز» مورد مطالعه قرار گیرد یا برای عموم به نمایش گذاشته شود، عالی خواهد بود. او گفت که یک نمونه مرجع از این شهابسنگ در رصدخانه کوه بنفش در چین نگهداری شده است.
در حالی که ما نمیدانیم سرنوشت این شهابسنگ به کجا خواهد رسید، کارترایت معتقد است که «علاقه علمی به آن همچنان باقی خواهد ماند و مالک جدید ممکن است بسیار علاقهمند به یادگیری از آن باشد، بنابراین ما هنوز میتوانیم از این موضوع اطلاعات علمی زیادی کسب کنیم.»
لازم به ذکر است که در فوریه 2021، یک شهابسنگ مریخی با جو سیاره که در آن به دام افتاده بود، در خانه حراج کریستی به حراج گذاشته شد. این شهابسنگ با قیمت 200000 دلار فروخته شد، که بسیار بالاتر از تخمین پیش از حراج آن یعنی 30000 تا 50000 دلار بود.
