سنگهای قیمتی
لاریمار : یک گوهر اقیانوسی زیبا از جمهوری دومینیکن
لاریمار (Larimar) نامی تجاری برای نوع آبی روشن کانی پکتولیت است که تنها در جمهوری دومینیکن یافت شده است. با رنگهایی از سفید تا سایههای مختلف آبی، پکتولیت جمهوری دومینیکن زیباترین نوع آن در جهان است. عناصر کممقدار مس در این رنگ آبی نقش دارند. بهترین سنگها به رنگ آبی تیره و شفاف هستند، اما نمونههای آبی آسمانی با الگوهای ابر مانند نیز بسیار ارزشمند هستند.
تصور کنید تکهای از اقیانوس را در دست دارید ؛ البته این تکه هرگز خشک نمیشود و میتوانید آن را دور گردن خود بیندازید. این قطعه قطعا یک لارمیار است. گویی که انگار مستقیماً از امواج کارائیب کنده شده است.
تاریخچه
کشف رسمی لاریمار در سال ۱۹۷۴ تقریباً شبیه نقشه یک جستجوی گنج به نظر میرسد. میگل مندز و نورمن ریلینگ به طور اتفاقی این سنگ مسحورکننده را در جمهوری دومینیکن پیدا کردند، اگرچه مردم محلی سالها در مورد وجود آن زمزمه میکردند. نام «لاریمار» از ترکیب نام دختر مندز، «لاریسا»، با «مار»، کلمه اسپانیایی به معنای دریا، گرفته شده است – زیرا صادقانه بگویم، نامیدن آن به هر چیز دیگری، حق مطلب را در مورد زیبایی اقیانوسی آن ادا نمیکند.
اما داستان حتی عجیبتر هم میشود. برخی از علاقهمندان ادعا میکنند که لاریمار به لطف پیشبینی ادگار کیسی، پیشگو مشهور، با شهر گمشده آتلانتیس مرتبط است. او زمانی پیشگویی کرده بود که یک سنگ شفابخش آبی مرموز در کارائیب پیدا خواهد شد و این گمانهزنی را برانگیخت که لاریمار ممکن است تنها راز سر به مهر آتلانتیس باشد! . چه این افسانه را باور کنید چه نه، یک چیز قطعی است: استفاده از لاریمار میتواند مانند حمل یک قطعه جادویی باشد.
مشخصات گوهرشناسی لاریمار
پکتولیت یک کانی از گروه ولاستونیت با فرمول شیمیایی NaCa2Si3O8(OH) است. نوع آبی آن که فقط در جمهوری دومینیکن با نام تجاری لاریمار مشهور است. باور بر این است که علت رنگ در این گوهر مربوط به وجود مقادیر جزیی از Cu2+ است. به نظر میرسد که رنگ در برابر نور پایدار است، اما در برابر تابش و گرمای مشعل جواهرسازی واکنش نشان میدهد. وقتی لاریمار در معرض شعلهی چراغ جواهرسازی قرار میگیرد، به دلیل ایجاد ترکهای کوچک، تمایل به سفیدتر شدن دارد.
آزمایشهای خراش روی لاریمار، سختی موهس را از ۵ تا ۶ نشان میدهد. اما میتوان انتظار داشت که انواع فیبری، مقدار سختی در رنج بالایی و همچنین استحکام بیشتری نسبت به همتایان تک بلوری خود داشته باشند، زیرا هر مرز دانه، مانعی برای انتشار ریزشکستگیهای ناشی از خراش ایجاد میکند.
کانیهای پکتولیت و سراندیت یک سری را تشکیل میدهند. پکتولیت عضو انتهایی کلسیم (Ca) و سراندیت عضو انتهایی منگنز (Mn) است. ضریب شکست (RI) این سری با حضور Ca و Mn تغییر میکند. ضریب شکست لاریمار 1.599-1.628، شاخص شکست نقطهای معمول آن حدود 1.60 و وزن مخصوص آن 2.81 است.
اینکلوژنهای هماتیت دندریتی قرمز با الگویی شبیه به گیاهان سرخس ، کلسیت سفید تا خاکستری، ناترولیت و کالکوسیت (تکه های سیاه) می توانند از درونگیرهای درگیر در لاریمار باشند.
| جدول مشخصات لاریمار | |
|---|---|
| ترکیب شیمیایی | Ca2NaHSi3O9 |
| سیستم بلوری | تریکلینیک |
| رنگ | آبی، سفید مایل به آبی، سفید، خاکستری |
| شفافیت | اوپک |
| رخ | Perfect 1 direction |
| شکستگی | خرده ریزه |
| جلا | زجاجی تا ابریشمی |
| ضریب شکست نور | 1.595 to 1.645 |
| اختلاف شکست مضاعف | 0.032 to 0.038 |
| سختی موس | ۴.۵-۵ (مواد فشرده میتوانند به ۶ برسند) |
| وزن مخصوص | 2.74 to 2.90 |
| فلورسانس | در طول موج کوتاه زرد یا نارنجی |
انواع مشابه لاریمار
اگرچه هیچ نمونه مصنوعی پکتولیت شناخته شدهای وجود ندارد، اما نمونههای مشابه آن مانند سرامیکها و قطعات شیشهای تحت نام های تجاری “سنگ ویکتوریا” و “سنگ ایموری” یافت شدهاند. با این حال، تجزیه و تحلیل گوهرشناسی میتواند به راحتی این موارد را شناسایی کند.
برخی از جواهرات لاریمار ممکن است شبیه فیروزه یا هولیت رنگ شده باشند و سایر پکتولیتهای فشرده ممکن است شبیه یشم باشند. باز هم، این موارد را معمولاً میتوان با آزمایشهای استاندارد تشخیص داد.
لاریمار چگونه تشکیل می شود؟
لاریمار نوعی پکتولیت یا سنگی است که عمدتاً از پکتولیت، یک هیدرات سیلیکات اسیدی کلسیم و سدیم، تشکیل شده است. پکتولیت در بسیاری از نقاط یافت میشود، اما لاریمار رنگ آبی آتشفشانی منحصر به فردی دارد که نتیجه جایگزینی مس به جای کلسیم است.
سنگهای آتشفشانی میوسن، آندزیتها و بازالتها، در سنگ آهکهای ساحل جنوبی جزیره فوران کردهاند. این سنگها حاوی حفراتی بودند که بعداً با انواع مواد معدنی، از جمله پکتولیت آبی، پر شدند. این پرکنندههای حفره پکتولیت یک رخداد ثانویه در جریانهای آتشفشانی، دایکها و دودکشهای آتشفشانی هستند.
هنگامی که این سنگها فرسایش مییابند، پرکنندههای پکتولیت به پایین شیب حمل میشوند تا در آبرفتها و شنهای ساحل قرار گیرند. رودخانه باهوروکو رسوبات حاوی پکتولیت را به دریا حمل میکرد. عمل غلتیدن در امتداد بستر رودخانه، صیقل طبیعی لاریمار آبی را فراهم میکرد که باعث میشد در تضاد با شنهای تیره بستر رودخانه، برجسته شوند.
مهمترین رخنمون پکتولیت آبی در لوس چوپادروس در بخش Los Checheses، حدود 10 کیلومتری (6.2 مایلی) جنوب غربی شهر باراهونا در منطقه جنوب غربی جمهوری دومینیکن واقع شده است. این کوه، دامنهای منفرد است که اکنون با تقریباً 2000 چاه عمودی سوراخ شده و توسط پوشش گیاهی جنگلهای بارانی و رسوبات باطلههای معدنی آبی رنگ احاطه شده است.
هنوز هیچ زئولیت دیگری در این کانسار یافت نشده است. کلسیت بیرنگ نیز معمولاً با پکتولیت آبی در این رگهها همراه است. به ندرت، بلورهای پریدوت و مقادیر کمی پوکه سفید نیز یافت میشوند. پکتولیت آبی به طور سیستماتیک وجود ندارد. به طور کلی، رگهها در زیر یک بازالت دگرسان شده تقریباً بیرنگ که حاوی هماتیت قرمز است، یافت میشوند. این رگهها ممکن است خیلی ناگهانی ناپدید شوند یا درشت شوند (به عنوان مثال، سیستم شکستگیهای مرتبط با رگههای پگماتیت).
معادن و استخراج
برخلاف الماس که تقریباً در هر قارهای یافت میشود، پکتولیت کیفیت گوهری با نام تجاری لاریمار منحصر به یک مکان است : استان باراهونا در جمهوری دومینیکن. مقادیر تجاری پکتولیت آبی موجود امروزه همگی از ذخایر اولیه در ارتفاعات بالای بائوروکو استخراج میشوند. معدود سنگهایی که در بستر ریو بائوروکول، جایی که در ابتدا کشف شد، جمعآوری شدهاند، عمدتاً قطعات کوچک و فروریختهای هستند، اگرچه برخی از آنها کیفیت عالی دارند. شبهجزیره بائوروکو در جنوب یک فرورفتگی بزرگ غربی-شرقی حاوی لالز انریکوئیل [تقریباً 40 متر پایینتر از سطح دریا] امتداد دارد.
تمام حقوق معدنی در جمهوری دومینیکن متعلق به دولت است و استخراج پکتولیت (لاریمار) فقط با امتیاز از Mineria، دفتر معادن دومینیکن، مجاز است. تا سال ۱۹۸۵، نزدیک به ۱۰۰ معدنچی در این معدن مشغول به کار بودند. برای جلوگیری از سردرگمی، ادعاهای همپوشانی و اختلافات، Mineria پیشنهاد داد که معدنچیان یک تعاونی تشکیل دهند و لاریمار را فقط از یک فروشگاه کوچک در شهر بائوروکو بفروشند.
پس از تشکیل تعاونی، رامون اورتیز از پورتو پلاتا بخش شرقی معدن را خریداری کرد و امتیاز استخراج ۱۰ ساله را به دست آورد. معدنچیان او و معدنچیان شرکت تعاونی در کنار هم کار میکنند. در حال حاضر، حدود ۱۵۰ معدنچی به طور نامنظم درگیر هستند. لاریمار را میتوان یا در معدن – از شرکت تعاونی یا از Ortiz – یا در ساختمان شرکت تعاونی در روستای بائوروکو خریداری کرد.
بیشتر معادن روباز هستند و معدنچیان فقط از بیل و چکش برای کندن سنگ بازالت هوازده در جستجوی پکتولیت استفاده میکنند. تا همین اواخر، گودالها به طور متوسط ۱ متر عرض داشتند و عمیقتر از ۱۰ متر نبودند. بارندگی شدید رایج در این منطقه، گودالها را به صورت دورهای پر از آب میکند، بنابراین استخراج متناوب است.
لطفاً توجه داشته باشید: Mindat در تاریخ 1/9/2023 گزارش داد که معدن فیلیپیناس لاریمار در جمهوری دومینیکن در حال حاضر “به دلایل نامعلومی” بسته شده است، که این موضوع به گفته موزه لاریمار در سانتو دومینگو است.
استفاده از لاریمار در جواهرسازی
اگرچه لاریمار، نسبتاً سخت است، اما محدوده سختی ۴.۵ تا ۶ آن را مستعد خراشیدگی میکند. برای انگشترها از محافظ استفاده کنید. لاریمارهای دامله سنگهای بسیار خوبی برای آویز و گوشواره هستند.
استحکام پکتولیت آبی عالی است (اگرچه قطعاتی با ضخامت کمتر از ۲ میلیمتر ممکن است تمایل به ورقه شدن داشته باشند)، اما گوهرتراشان این مواد را با استفاده از روشها و عواملی مشابه روشهای مورد استفاده برای تراش یشم، تراش میدهند. مواد فیبری پکتولیت دارای خاصیت درخشندگی متغیری هستند که میتواند به لاریمارهای تراش دامله جلوهای شبیه چشم گربه بدهد.
