بهسازی سنگهای قیمتیگوهر شناسی و سنگ شناسی

چطور نوع بهسازی سنگ را در مشخصاتش بخوانیم؟

احتمالا پیش آمده که با اصطلاحات یا اختصارهای انگلیسی در قسمت نوع بهسازی سنگی که دارای شناسنامه یا مشخصات آن ذکر شده مواجه شده اید و معنای آن را نمی‌دانید. فروشنده موظف است به شما کاملا توضیح دهد. ولی اگر این موضوع را تفهیم نکند چه؟ . شما ممکن است بخواهید یک سنگ زمرد خریداری کنید. در قسمت مشخصات سنگ واژه Dyed را می بینید. این به معنی رنگ شدن سنگ با مواد شیمیایی است و اساسا چنین زمردی بسیار کم ارزش است حتی اگر شناسنامه داشته باشد!. درنتیجه دانستن آن توسط مشتری مهم است زیرا روی قیمت سنگ بسیار تاثیر دارد.شناسنامه زمرد رنگ شده آشنایی با نوع بهسازی سنگها

بسیاری از گوهرها بهسازی می شوند و از ابتدای صنعت سنگهای قیمتی ، این روشها وجود داشته و با گذشت زمان بهسازی‌های جدیدتری معرفی و همچنان ادامه دارد. وبسایت “سنگ شناس” هم در توضیحات محصول به فارسی و هم در جدول مشخصات محصول نوع بهسازی را ذکر می‌کند. متاسفانه از سایت های فروش گوهرسنگ ایرانی که از قضا دارای اینماد هم هستند تقریبا هیچکدام توضیح شفافی درباره نوع یا روش بهسازی نوشته شده در شناسنامه نمی دهند.

در این مطلب اصطلاح ها یا اختصارهایی که انجمن تجارت گوهرهای آمریکا (AGTA) به منظور کمک به درک شما از انواع مختلف بهسازی که معمولاً در مورد سنگ های قیمتی استفاده می شود و همچنین مراقبت هایی که باید انجام دهید ، نوشته شده است. در موارد بسیاری یک جمله در مقابل قسمت comment یا treatment یک گوهر نوشته می شود ولی دانستن اصطلاحات و کلمات کلیدی اساسی، ذهن شما را برای درک جمله آماده می کند که هدف این مطلب هم همین است. برای کمتر طولانی شدن مقاله، مطلبی را در گذشته شرح دادیم که بر طبق آن، دستور العمل کنفدراسیون جهانی جواهرات (CIBJO) برای آنچه که یک فروشنده گوهر باید برای مشتری آشکار سازد، نوشته شده است. برای درک بهتر حتما مطلب بالا را مطالعه کنید.

نمادهای درون شناسنامه گوهر برای برخی بهسازی های بخصوص

آشنایی با روش خواندن نوع بهسازی سنگ
کدها یا نمادهایی که برای بهبود (enhancement) یا بهسازی مشخصی از گوهر استفاده میشود در زیر ذکر شده است:

  • N Natural: هیچ تغییر یا روش بهسازی شناخته شده تا کنون روی سنگ انجام نشده است.
  • B Bleaching : استفاده از حرارت، پرتو یا غیره که رنگ گوهر را کمرنگ/روشن تر یا از بین می‌برد.
  •  C Coating: استفاده از مواردی جهت بهسازی سطحی مانند لعاب دادن، میناکاری، مرکب زنی، فویل‌زنی یا پوشش‌دهی لایه ای نازک جهت بهبود ظاهر سنگ و فراهم آوری رنگ سطحی یا افکتهایی خاص.
  • D Dyeing: وارد سازی ماده رنگ درون گوهر که سبب یک ایجاد یک رنگ جدید ، تشدید سازی یا بهبود یکدستی رنگ آن می شود.
  • F Filling: پر کردن حفرات یا ترکهای شکستگی‌های رسیده به سطح گوهر با شیشه ، پلاستیک و بوراکس جامد شده یا ماده‌های مشابه می باشد. این فرآیند ممکن ایت بهبود دوام، و/یا ظاهر، و/یا اضافه کردن به وزن باشد.
  • H Heating: حرارت دادن سنگ جهت اثر تغییر رنگ یا پاکی و/یا پدیده استفاده می شود. اگر تحت لوپ 10X و نوردهی باقیمانده ماده خارجی در درزهای باز قابل مشاهده بود، از HF (Heating+Filling) استفاده می‌شود.
  • HP Heating and Pressure: استفاده از ترکیب حرارت و فشار جهت ایجاد تغییرات در رنگ ، پاکی و/یا پدیده ای خاص.
  • I Impregnation : پر کردن تخلخلهای سنگ به روش اشباع سازی که از یک ماده بی رنگ (معمولا پلاستیک) جهت بهبود ظاهر یا دوام سنگ استفاده می‌شود.
  • L Lasering: لیزر زنی و بطور شیمیایی که در سنگهای قیمتی ، بخصوص الماس جهت از بین بردن یا تغییر اینکلوژن جهت افزایش پاکی انجام می شود.
  • O Oiling/Resin Infusion: پرکردن درزهای شکستگی‌های سطحی توسط رزین یا روغن یا واکس یا دیگر ماده بی رنگ به جز پلاستیک و شیشه جهت بهبود ظاهر سنگ قیمتی.
  • R Irradiation : استفاده از پرتودهی نوترونی یا گاما یا ذرات بتا (الکترون‌هایی با انرژی بالا) به منظور تغییر رنگ سنگ. پرتودهی ممکن است حرارت دهی را نیز به دنبال خود داشته باشد.
  • *U Diffusion: استفاده بطور شیمیایی شیمیایی به همراه فشار بالا برای تولید “مصنوعی” اینکلوژنهایی که پدیده تغییر رنگ و/یا ستاره سانی را ایجاد میکند.
  • SC Special Care : گوهر به دلیل نوع بهسازی نیاز به مراقبت ویژه ای دارد که باید ذکر شود.
  • W  Waxing/Oiling: اشباع سازی سنگ قیمتی متخلخل مات تا اوپک با واکس، روغن یا پارافین بی رنگ جهت بهبود ظاهر گوهر.
  • ASBL  Assembled : میزان موادی که برای بهسازی انجام شده بیشتر از یک ماده و یا ترکیبی می باشد.
  • CMP Composite: محصولات از ترکیب تکه ها یا عناصر ساختار خود ساخته می شوند.

*توجه: عدم آشکارسازی “دیفیوژن” سنگهای قیمتی در تبلیغات یا اسناد تجاری نقض راهنمای FTC است. روشهای پیشنهادی جهت آشکارسازی عبارتند از:

“(Gemstone): chemically colored (Color) by diffusion.”
“(سنگ قیمتی): بطور شیمیایی توسط روش دیفیوژن (نفوذ) رنگ شده است.

“Sapphire: chemically colored blue by diffusion.”
“سافایر: با روش دیفیوژن به طور شیمیایی رنگ آبی گرفته است.”

اگر رنگ گوهر دیفیوژن شده به کل سنگ نفوذ نکند ، عبارت زیر نیز باید ظاهر شود:
“Although the color induced in diffusion treated gemstones is permanent, it does not permeate the entire gemstone; therefore, recutting or repolishing is not recommended.”
“اگرچه رنگ حاصله در گوهرهای بهسازی شده به روش دیفیوژن دائمی است ، اما در کل سنگ نفوذ نمی کند. بنابراین پولیش یا تراش مجدد توصیه نمی شود. ”


سنگهای سنتتیک و شبهه گوهر

1- سنگهای سنتتیک (SYNTHETIC STONES)

اصطلاح “synthetic” از نظر علمی صحیح است و برای استفاده در تجارت مناسب است. هنگام ارتباط با مصرف کننده ، جواهرفروشان این اختیار را دارند که این مواد را سنتتیک یا با کلمه یا عبارت دیگری با معنی مشابه مانند laboratory grown “رشد یافته در آزمایشگاه” بنامند تا ماهیت چنین محصولی و این واقعیت که یک سنگ قیمتی طبیعی نیست ، به طور واضح آشکار شود.

کد SYN
این کد میتواند به جای “synthetic” استفاده شود که به معنی این است گوهر همان خواص اپتیکی، فیزیکی و شیمیایی سنگ در طبیعت را دارا است. مثلا SYN Emerald به معنی زمرد سنتتیک است. در تمامی موارد باید نام سنگ ذکر شود مانند :
“synthetic ruby,” “laboratory grown sapphire,” or “Chatham-Created emerald,” etc.

2- شبهه گوهرها (IMITATION PRODUCTS – SIMULANTS)

“IMIT” کد برچسبی است که برای یک محصول تولیدی ساخته شده از موادی مانند شیشه ، سرامیک یا پلاستیک استفاده می شود که برای شبیه سازی یا بدل ظاهری از سنگ طبیعی است با اینحال خواص فیزیکی و شیمیایی گوهر را ندارد. این مواد ممکن است نیاز به نگهداری ویژه ای داشته باشند. از مواد شیمیایی خانگی ، لوازم آرایشی ، ساینده و شوک های ناگهانی خودداری کنید. کد “IMIT” همچنین برای تک بلور ساخته شده توسط انسان (man-made) نیز استفاده می‌شود. برخی نمونه ها عبارتند از: اسپینل سنتتیک ، سافایر سنتتیک ، کوارتز سنتتیک ، YAG ، GGG ، استرانسیوم تیتانات و زیرکونیا که در رنگهای مختلف به عنوان بدل دیگر سنگ های قیمتی مختلف تولید شده اند.

3- مواد سرهم‌شده (ASSEMBLED MATERIALS)

“ASBL” کد برچسبی برای محصولات ساخته شده از لایه های متعدد یا ترکیبی از مواد ذوب شده و/یا طبیعی است که به منظور افزایش دوام و/یا تقلید از ظاهر یک گوهرسنگ طبیعی ، به هم چسبانده / متصل و یا سرهم شده اند.
به عنوان مثال :

  • ASBL اوپال – (ترکیبات متنوع) دابلت‌ها (Doublets) و تریپلت ها (Triplets)
  • ASBL گارنت – دابلت شیشه
  • ASBL سافایر – دابلت‌های سافایر سنتتیک
  • ASBL بریل بی رنگ – که لایه ها به هم با چسب سبز در وسط متصل شده اند (Triplets)
  • ASBL سرهم کردن مواد مصنوعی مانند فیروزه و لاجورد و غیره
  • ASBL گارنت – دابلت شیشه

4- مواد کومپوزیت (COMPOSITE MATERIALS)

کد برچسب CMP برای محصولاتی که از ترکیب تکه ها یا عناصر ساختار خود ساخته می شوند استفاده میشود.
مثال:

  • CMP یاقوتها – کمپوزیت لید گلس فیلد
  • CMP زمرد – تکه های متصل شده با پلیمر
  • CMP فیروزه – بازسازی شده و متصل شده با پلیمر

جدول اطلاعات سنگهای قیمتی

در این جداول روش های رایج بهسازی گوهر به همراه برچسب اختصاری آنها، میزان مقبول بودن آنها در تجارت (FREQUENCY USED) ، دوام و پایداری (STABILITY) ، احتیاج به نگهداری (CARE REQUIRED) و در نهایت توصیه های ویژه (SPECIAL ADVICE) آورده شده است. اینها همه موارد نیستند ولی متداول ترین آنها هستند. درصورتی که سوال یا مشکی در ترجمه داشتید در قسمت نظرات قرار دهید ، پاسخ خواهد داده شد.

منابع
15th Edition Gemstone Information Manual AGTA CODES

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا