بهسازی سنگهای قیمتی

چگونگی بهسازی یاقوت به روش پر کردن شیشه سرب دار

یاقوت سرخ بهسازی شده به روش لید گلس یا پرشده با شیشه سرب داربه تصاویر بالا دقت کنید. نمونه هایی از یاقوت را مشاهده می کنید که به علت ترک های بسیار زیادی که دارند حتی نمی توان به آن ها یاقوت گفت. همان یاقوت های پر از ترک بعد از بهسازی، شفافیت و رنگ بسیاری مطلوبی خواهند داشت. برای بهسازی یاقوت به روش پرکردن شیشه سرب دار و سیلیکا استفاده می شود. در بازار جواهرات این نوع یاقوت به وفور یافت میشوند و قیمت آنها میتواند فقط چند دلار برای هر قیراط باشد. این درصورتی است که همان یاقوت اگر بدون دستکاری میبود میتوانست قیراطی چند هزار دلار داشته باشد!

این نوع یاقوت ها در بازار با اسامی چون یاقوت گلس شده یا یاقوت فیلد گلس وجود دارند ولی بهتر است به جای بیان عبارت ” یاقوت گلس فیلد شده” که از لحاظ دستوری اشتباه است از عبارت ” یاقوت بهسازی شده به روش پر کردن شیشه سرب دار” یا اصطلاح ” (Glass Lead Ruby Filled (Lead Glass Ruby Filling) ” استفاده کنید.

چگونگی بهسازی یاقوت سرخ به روش پر کردن شیشه سرب دار

یاقوت بهسازی شده به روش glass fillingدر گام نخست، نمونه های راف باید پاکسازی شوند، چون در هنگام انجام فرآیند برخی ناخالصی ها مشکل ساز هستند و باعث می شوند بهسازی خوب انجام نشود. برای پاکسازی، نمونه های راف را در محلول فلوراید هیدروژن قرار دهید، مدت زمان ۲۴ الی ۷۲ ساعت، بستگی به سایز و قطر نمونه های راف دارد.
پس از آن نمونه ها را بین ۹۰۰ تا ۱۴۰۰ درجه حرارت دهی می کنیم، این حرارت دهی اولیه بخاطر پاکسازی بیشتر ناخالصی هاست. در اکثر مواقع دمای ۹۰۰ درجه استفاده می شود. مدت زمان حرارت دهی بین ۶ تا ۲۴ ساعت متغیر است.

نظر شخصی بنده، دمای ۱۴۰۰ درجه و مدت زمان ۶ ساعت هست چون در دمای ۹۰۰ درجه بسیاری از ناخالصی ها نظیر روتایل ها پاکسازی نمی شوند. البته در دمای ۱۴۰۰ درجه هم روتایل ها از بین نمی روند ولی از حالت اولیه ی خود که باعث کاهش شفافیت یاقوت می شوند هم خارج می شوند.

تشخیص یاقوت فیلد گلس
تصاویر میکروسکوپی یاقوت های سرخی که با شیشه سرب دار پر شده اند. انعکاس این خطوط آبی رنگ زیر میکروسکوپ به تشخیص این نوع بهسازی کمک میکند.

مرحله ی بعد، فرآیند حرارت دهی با ترکیب مشخصی از اکسید هاست. ترکیباتی شامل سرب، سیلیس، سدیم، پتاسیم، کلسیم و اکسید های فلزی نظیر وانادیوم وبیسموت . بهترین ترکیب به این ترتیب است:

  • ۹۰ درصد سیلیس یا همان سیلیکا
  • ۵ درصد سرب
  • ۱ درصد سدیم
  • ۲ درصد کلسیم
  • ۲ درصد اکسید مس

البته ترکیبات بسیاری هست که باعث رنگ های مختلف می شود. به همین خاطر یاقوت هایی که برای بهسازی آنها از این فرآیند استفاده شده رنگ های متفاوتی دارند دلیلش همین هست. برخی صورتی هستند، برخی بنفش، برخی سرخ این به ترکیب استفاده شده بستگی دارد. و البته یک عامل دیگر هم هست: برای اینکه به رنگ دلخواه برسند گاه مرحله ی سوم را چندین بار با ترکیبات مختلف امتحان می کنند دقیقا مثل عقیق که برای رسیدن به رنگ مطلوب چندین بار فرآیند را تکرار می کردیم.

بهترین دما برای دستیابی به رنگ هدف

یاقوت های بهسازی شده به روش تزریق شیشه و ماده کوبالت
یاقوت های بهسازی شده به روش تزریق شیشه و ماده کوبالت به عنوان عامل رنگزا

اما بهترین ترکیب از نظر بنده ترکیبی بود که توضیح دادم البته دما هم در رنگ بخشی موثر است.
بهترین دما برای حرارت دهی بین ۹۰۰ تا ۱۴۰۰ درجه است، گرچه گاهی تا ۱۸۰۰ درجه هم حرارت دهی می شود. دماهای بالا یک حسن دارند و یک عیب، عیب این هست که رنگ را خراب می کند حسن این که نفوذش در عمق سنگ افزایش پیدا می کند. البته باز هم تکرار می کنم ترکیبات مختلف، دماهای مختلفی برای این فرآیند دارند. مثلا اگر از وانادیوم در ترکیبات استفاده شود باز هم دما ممکن هست از ۱۸۰۰ درجه بالاتر برود.

تذکر: در کل در این فرآیند با نقطه ی ذوب سرو کار نداریم، بیشتر با جذب سرو کار داریم. این دو مقوله را باهم اشتباه نگیرید.

یاقوت پر شده با شیشه و کوبالت
تصویر میکروسکوپی یاقوت آبی پر شده با شیشه و کبالت. انعکاس نور خطوط پر شدگی درون یاقوت کاملا مشهود است.

نکته: ترکیب سرب در پودر از ۵ درصد تا ۵۰ درصد متغیر هست. سرب شاید رنگ بهتری ایجاد کند ولی یاقوت را بسیار سنگین تر از معمول می کند و این نامطلوب هست چون هم زود تشخیص داده می شود و هم اینکه بعلت وزن بالا کمتر کسی به خریدش اقدام می نماید. بنابراین توصیه می کنم کمتر از سرب استفاده کنید.

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا