سنگهای قیمتی

سنگ کریزوپراز چیست؟ کانی شناسی، تاریخچه و خواص کریزوپراز

تاریخچه

سنگ کریزوپرازنام سنگ کریزوپراز (به انگلیسی Chrysoprase) از کلمه ی یونانی “Chrysos” به معنی طلایی و “Parason” به معنی تره فرنگی به دلیل شباهت رنگ آن به سبزیجات و اینکلوژن های طلایی آن دارد. رنگ این سنگ به سیب سبز نیز شباهت بسیاری دارد. سنگ کریزوپراز برای یونانیان و رومیان سنگی شناخته شده بود. چندین قطعه از کریزوپراز در بین ابزارهای اولیه آنها یافت شده است ولی استفاده از این سنگ در آن زمان چندان رایج نبود. این سنگ ابتدا در سال 1700 میلادی در اروپا و از ذخایر کشور لهستان شهرت گرفت. امروزه نیز بیشتر سنگهای کریزوپرایز در استرالیا تولید می شود البته نه به صورت وسیع زیرا منابع آنها محدود است.

انگشتر سنگ کریزوپراز

بر طبق افسانه ها، علت پیروزی های متوالی اسکندر کبیر استفاده از گوهر درخشان “کریزوپراز” بر روی کمربندش در حین جنگ بود. یک روز، وقتی با پیروزی از نبرد هند باز می گشت، توقف کرد تا در رودخانه ” اوفریت ” تنی به آب بزند . هنگامی که کمربند خود را بی توجه کنار رودخانه رها کرده بود، یک مار بزرگ سررسید و آن سنگ قیمتی کمربند را به دندان گرفت و سپس به درون آب خزید. بعد از گم کردن آن طلسم مخصوص، اسکندر هرگز در نبردی پیروز نشد. سنگ شناس

سنگ کریزوپراز چیست و چگونه تشکیل میشود؟

سنگ کریزوپراز چیست؟کریزوپراز (Chrysoprase) سنگی از خانواده کلسدونی ها و یکی از زیبا ترین و ارزشمند ترین سنگ های این گروه محسوب میشود. سختی این سنگ 7 – 6.5 بوده و طیف وسیعی از رنگ زرد مایل به سبز تا سبز و سبز – آبی را شامل می شود. این سنگ بعد از سیلیکای جواهری (Gem silica) دومین گونه ارزشمند خانواده کلسدونی به شمار می رود. از نظر شفافیت معمولاً از مات و اوپاک متغیر بوده و نوع مات (نیمه شفاف) آن با ارزش تر است.

جدول خصوصیات سنگ کریزوپراز
ترکیب شیمیاییاکسید سیلیکات SiO2
رنگسبز – سیب سبز – سبز – آبی
جلاشیشه ای تا مومی
شفافیتمات تا اوپاک
کلیواژندارد – شکننده
فلورسانسندارد
ضریب شکست1.540 – 1.530
سختی موس7 – 6.5
وزن مخصوص2.64 – 2.58
سیستم کریستالیهگزاگونال، میکروکریستالین متراکم

این سنگ غالبا به شکل کابوشن تراش داده میشود و جلایی مومی شکل دارد. سنگ کریزوپراز در مناطق سطحی و کم عمق، جایی که سنگهای حاوی نیکل در معرض هوا و فرسایش قرار دارند تشکیل میشوند. این سنگ در حفره ها، ترکها و رگه هایی که معمولا دارای اندازه زیر چند اینچ تا به طور نادر چندین فوت طول دارند دیده میشود.
کریزوپراز غالبا همراه سنگهایی چون پریدوتیت (peridotite)، دونیت (dunite) و سرپانتین (serpentinite) دیده میشود. این سنگها در مناطق افیولیتی و فرورانشی هستند. نیکل که عامل رنگ سبز کریزوپراز است با فرسایش این سنگها، آزاد میشود.

رنگ کریزوپرایز به چه علت سبز است؟

راف طبیعی کریزوپرایزرنگ سبز این گوهرسنگ به علت وجود مقداری جزئی از نیکل است. نیکل میتواند از راه های مختلفی در کوارتز میکروکریستالین وجود داشته باشد البته نه در ساختار شبکه ای آن. مقدار اندکی از مخلوط سیلیکاتی نیکل همراه کوارتز، پخش شدن اکسید نیکل، یون های نیکل را آزاد و سبب رنگ سبز کالسدونی میشود. کریزوپرایز در طیف رنگهای وسیعی از سبز مایل به زرد کمرنگ تا سبز پر رنگ عمیق وجود دارد. مقدار فراوانی نیکل در سنگ میتواند قدرت درجه رنگ سبز آن را مشخص کند. کریزوپراز با رنگ سبز مایل به زرد کمرنگ می تواند شامل 0.1 تا 1 درصد وزنی اکسید نیکل را شامل شود. نمونه های سبز پررنگ میتوانند تا 5 درصد وزنی اکسید نیکل را شامل شوند.

نحوه نگهداری

رنگ کریزوپراز گاهی اوقات ناپایدار است. این سنگ مقداری به نور حساس بوده و چنانچه در طولانی مدت در معرض حرارت و یا نور خورشید قرار گیرد کم رنگ می شود. البته اگر سطح سنگ شما رنگ پریده گردد لایه زیرین آن دارای رنگ بهتری است که با پولیش سطحی میتوانید دوباره زیبایی آن را احیا کنید. همچنین در صورتی که در مقابل رطوبت شدید قرارگیرد تغییر رنگ آن باز می گردد. بنابراین بهتر است به طور کلی در مناطقی با حرارت بالا یا نور شدید نگهداری نشود.

ذخایر و معادن این سنگ در کجا قرار دارند؟

سنگ کریزوپراز معدنیاسترالیا یکی از پیشروترین حجم تولید این سنگ را داراست. بهترین نوع کریزوپراز در منطقه رود مارلبرو در کوینزلند استرالیا وجود دارند. نیوساوت ولز در جنوب استرالیا و همچنین مناطق دیگری در غرب آن از دیگر ذخایر کریزوپراز استرالیا میباشد. از منابع مهم دیگر آن میتوان به لهستان، روسیه (اورال)، کالیفرنیای آمریکا، استرالیا، آلمان (کمیاب)، برزیل، تانزانیا، زیمبابوه و آفریقای جنوبی، هند، اسلواکی، جمهوری چک و قزاقستان اشاره نمود.

کریزوپراز معمولا بصورت کیلویی برداشت میشود و نه بر اساس تُن. بخش عظیمی از سنگهای کریزوپرایز از سطح یا عمق زمین از ذخایر Szklary لهستان استخراج و تولید میشوند. معدن کاری در این منطقه از زمان قرون وسطی شروع و تا 1980 ادامه داشت. سپس در سال 2010 دوباره فرآیند استخراج تجدید و از سر گرفته شد. یکی از طرفتاران بی نظیر این گوهر شرکت بزرگ جواهرسازی van cleef & arpels بوده و جواهراتی بی نظیر از این گوهر را به بازار عرضه کرد.

سنگ های مشابه و بهسازی

انواع سنگهای مشابه کریزوپرازاین سنگ در بازار مشابهات زیادی دارد. سرپانتین، عقیق سبز، اسمیت زونیت، جادئیت، آونتورین، پرنیت، پلاسما، جاسپر سبز تیره، سنگ خون و …هر یک میتوانند مشابه سنگ کریزوپرایز باشند. این سنگ به یشم استرالیایی نیز در بازار معروف اما کاملا با سنگ یشم متفاوت بوده و نوعی اصطلاح بازار است. در بازار جواهرات از جمله ایران نوع های متفاوتی از کالسدونی یا عقیق های رنگ شده به جای سنگ کریزوپراز اصل فروخته میشوند.

گاهی با اسم هایی چون “chalcedony chrysoprase” و یا “Lemon Chrysoprase”فروخته میشوند که این اسامی اشتباه هستند. کریزوپراز لیمویی یا سیترُن کریزوپرایز نیز نام اشتباهی است که به سنگ منیزیت (Magnesite) داده و بین تراشکاران رواج دارد. نام اصلی آن برای نوع سبزش منیزیت لیمویی است و از ترکیبات کربنات منیزیوم و در همان شرایط محیطی کریزوپرایز دیده میشود ولی جنسی متفاوت و اوپاک است.

سنگهای مشابه کریزوپرایز

کریزوپراز اصل دارای رنگ و غلظت رنگ و نیمه شفافیت خاصی است. گاهی در فروشگاه های آنلاین میبینیم که فروشنده گردنبند، انگشتر و یا مهره هایی تحت عنوان کریزوپراز میفروشند و هیچ اشاره ای به اینکه آیا ممکن است این سنگ ها مورد بهسازی قرار گرفته اند یا خیر نمی کنند. وقتی از آنها بپرسید آیا رنگ شده هستند یا خیر؟ جواب می دهند بله!. بنابراین هر کالسدونی سبز رنگی کریزوپراز نیست.

تفاوت عقیق سبز و کریزوپراز

تفاوت عقیق سبز و کریزوپرازرنگ هایی مشابه اما چه طور میتوان این دو سنگ را از هم شناسایی کرد. تفاوت عقیق سبز و کریزوپراز در عنصر واسطه رنگزای آنهاست عقیق سبز با خود مقادیر کمی عنصر کرومیوم به همراه دارد در حالی که کریزوپراز رنگ خود را از عنصر نیکل میگیرد. عقیق سبز به اسم mtorolite شناخته شده و اکثرا در زیمبابوه تولید میشود. در بولیوی نیز این نمونه تحت عنوان ” “chiquitanita برداشت میشوند.

این نمونه ها غالبا رنگی تیره تر و حالت ظاهری تقریبا اوپاک نسبت به کریزوپراز دارند. تشخیص آنها از کریزوپرایز با وسیله چلسی فیلتر امکان پذیر است. در این آزمایش زیر چلسی فیلتر کریسوپراز به رنگ سبز و عقیق سبز طبیعی به رنگ سرخ دیده میشود به دلیل تضاد رنگی بسیار زیبای سنگ بستر قهوه ای رنگ و کریستال سبز رنگ کریزوپراز گاها این دو قسمت با هم تراش میخورند و زیبایی کار دو چندان خواهد شد.

باورهای تاریخی و باستانی درباره خواص سنگ کریزوپراز

خواص سنگ کریزوپرازگفته میشود کریزوپراز سنگ مورد علاقه الکساندر کبیر بود. یونانیان باستان تصور داشتند که این سنگ دارای قدرته های جادویی و درمانی است و به صاحبان خود زندگی ای پر از سلامتی به آنها اهدا می نماید. حتی مردم رمانیایی در گذشته باور داشتند که کریزوپراز به دارنده خود اجازه میدهد زبان مارمولک ها را بفهمد! که البته این یک خرافه بیش نیست. در ژاپن قدیم این سنگ سمبل پاداش (ثواب) نام داشت.

فردریک کبیر کریزوپرایز را از هر سنگ دیگر بیشتر ترجیح می داد و حدود هشت انفیه دان ساخته شده از این سنگ داشت. وی انگشتر سنگ کریزوپراز در دست داشت که هیچوقت آن را درنیاورد. همچنین بر اساس گزارشات همیشه عصایی همراه خود برای پیاده روی داشت که کله گی برآمده آن از جنس کریزوپرایز بود. همچنین وی در کاخ شهر پسدام آلمان اشیا تزئین شده و یک میز با ابعاد 60*90 سانتیمتر و عرض 5 سانتیمتر از جنس سنگ کریزوپراز داشت.

تسبیح سنگ کریزوپراز

در روم و مصر نیز از این سنگ جهت اشیا دکوری نیز استفاده میشد. کلوپاترا از این سنگ جهت کمک کردن به جوان ماندن خود استفاده می نمود. در انجیل عهد جدید آمده است که بخش وحی (قسمت 21:20) آمده است که این سنگ (chrysoprasus) پایه و شالوده دیوار اورشلیم است. به همین دلیل خاخام های یهودی از آن در سینه بند ملیله دوزی شده خود از در کنار سنگهای دیگر استفاده میکردند.

خواص سنگ کریزوپراز در چاکرا درمانی

خواص کریزوپراز چیست؟این سنگ چاکرای قلب (چهارم) و چاکرای ناف (سوم) را تحت تاثیر قرار میدهد. همچنین این یک سنگ دوست داشتنی، متعلق به پرتو رنگ سبز و همچنین سنگی متعلق به قلب است و ما را با قلمرو طبیعت پیوند میدهد. این سنگ به قلب احساس استقامت بخشیده و از نظر جسمانی موجب سلامت عمومی، بازسازی، جوانی و سرزندگی می گردد.

از خواص سنگ کریزوپراز از نظر احساسی می توان به ترغیب عشق ورزیدن و اعتماد کردن، رهایی از هیجانات مبتنی بر ترس، یاری دادن در ارتباط با بسامدهای مثبت طبیعت و محیط پیرامون اشاره نمود. همچنین کریزوپراز چاکرای ناف یعنی جایگاه اراده را فعال میکند که این ابزاری عالی برای کسانی است که راه خود را برای درمان اعتیاد برگزیده اند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا