سنگهای قیمتی

سنگ واریسیت چیست؟ تاریخچه ، خواص و هر آنچه باید درباره آن بدانید!

تاریخچه و قدمت 

سنگ واریسیتسنگ واریسیت برای اولین بار در منطقه Variscia در آلمان کشف شد و وجه تسمیه آن نیز به محل کشف آن مربوط میشود. نام فعلی منطقه واریسیا امروزه ووگلند است. در گذشته از نوع سفید و روشن این کانی در جواهر سازی استفاده می شد و نوع سبز آن به اشتباه به عنوان فیروزه مورد استفاده قرار میگرفت. امروزه با توجه به میزان کمتر بودن ضریب شکست واریسیت (1.57) نسبت به فیروزه سبز – آبی (1.61) و همچنین رنگ صورتی ضعیف واریسیت زیر ابزار چلسی فیلتر قابل تشخیص است.

این کانی را در اروپای غربی با طلا و نقره ترکیب و از آن برای جواهر سازی استفاده می کردند. از گوهر سنگ واریسیت حدود ۴۰۰۰ سال قبل از میلاد در معدن نئوليتيک بارسلونای اسپانیا (Neolithic mines) پس از استخراج برای ساخت گردنبند استفاده می شد. همچنین در گذشته از این کانی برای ساخت مقبره ها و برخی آثار باستانی در سواحل اقیانوس اطلس به ویژه کارناک (بریتانیا) استفاده می گردید.

سنگ واریسیت (Variscite) چیست؟

سنگ واریسیت چیست؟واریسیت یک کانی فسفات آلومینیم آبدار با ساختار بلوری ارتورومبیک و سختی 4.5 – 3.5 است که در دماهای کم از واکنش محلول های فسفاتی بر سنگهای غنی از آلومینیم تشکیل میشود. این کانی معمولا با دیگر کانی های ثانویه فسفاتی مانند آپاتیت، ویولیت(Wavellite) ، کراندالیت (Crandallite) و به صورت توده های انگوری شکل در طبیعت دیده میشود و همچنین معمولا به عنوان مواد سیمانی در سنگ های مختلف، از جمله شیست ها، کوارتزیت و یا سنگ های آذرین یافت می شود.

جدول خصوصیات سنگ واریسیت
ترکیب شیمیاییفسفات آلومینیوم آبدار Al(PO4)2H2O
رنگسبز-آبی سبز-زرد مایل به سبز-قرمز نادر
رنگ خط سائیدگیسفید
شفافیتنیمه شفاف تا مات
کلیواژکامل
فلورسانسندارد
ضریب شکست1.55 – 1.59
سختی موس4.5 – 3.5
وزن مخصوص2.61 – 2.57
سیستم کریستالیارتورومبیک، بلورهای سوزنی شکل کوتاه

تسبیح و دستبند سنگ واریسیتنوعی از این کانی با بولرهای ریز کوارتز (ماتریکس) یا کالسدونی درهم رشد کرده وجود دارد که به کوارتز واریسیت مرسوم است. این سنگ از نظر ظاهری شبیه کریزوکولا، کریزوپراز و فیروزه است. این کانی اپک (کدر) است و معمولا به صورت سبز روشن با طرحی نسبتا سفید دیده میشود. واریسیت اغلب با طیف های مختلفی از رنگ سبز تا مایل به زرد و قرمز دیده میشود. این کانی ممکن است به دیگر کانی های فسفاتی تبدیل شود و این تغییر بیشتر در نوع ندولار آن مشاهده میشود.

ذخایر سنگ واریسیت در جهان و استخراج آن

سنگ واریسیت یوتا آمریکامنبع مهم واریسیت های جواهری از ایالت نوادا و بخصوص یوتا (Utah، ایالتی در جنوب غربی آمریكا) بوده و در واقع مهمترین کانسار گوهر سنگ واریسیت، کانسار يوتاهلیت است. به همین دلیل به کانی واریسیت، يوتاهلیت (Utahlit) نیز گفته میشود. همچنین در کوئینزلند استرالیا نیز یافت شده است. واریسیت در ایران نیز یافت شده است که نمونه های زیبای آن در یزد و کرمان و .. دیده شده است.

variscite mining

استخراج صحيح كانی واریسیت می توانند اولین حلقه از چرخه تولید یک گوهر سنگی زیبا باشد. رسیدن به این هدف نیازمند مطالعات دقیق جهت تعیین خاستگاه و موقعیت رگه نسبت به ساختارهای زمین شناختی (مانند لایه بندی های سنگی، گسلها، شکستگی های، ترکها) است.

سنگ واریسیت معدن کوشک بافق، یزد
سنگ واریسیت معدن کوشک بافق، یزد

با توجه به مطالعات صورت گرفته در کشورهای مختلف بر روی این کانی مشخص شده است که همبستگی خاصی بین کانی واریسیت و رگه – های زرد رنگ همراه با آن وجود دارد و در واقع رگه های زرد رنگ که حاوی دیگر کانی های گروه فسفاتهاست از تغییر کانی واریسیت به وجود آمده اند.در ایران و در بخش روباز معدن سرب و روی کوشک بافق یزد نیز همین ارتباط مشاهده می شود. قیمت آن میتواند تا کیلویی 100 الی 400 هزارتومان بر حسب کیفیت خود باشد.

رنگ سبز این کانی به چه دلیل است؟

سنگ واریسیت سبزکانی واریسیت از ژادئیت سبکتر است، طیف رنگ سبز آن از کریزوپراز کمتر است و مانند فیروزه و کریزو کلا رنگ آبی ندارد. طبق یک پژوهش تخصصی توسط کالس و همکاران (1984 Cales et al) جهت تعیین منشا رنگ سبز در کانی واریسیت از سه مكان مختلف PannectFrance ; Sarrabus , Sardinia ; Ervedosa , Portugal نمونه برداری و با استفاده از EPR اسپکتروسکوپی آنها را بررسی کردند و مشخص شد که این نمونه ها حاوی مقادیر کمی از عناصر ، Cr، و Fe هستند.

همچنین در این پژوهش مشخص شد که ساز و کار دقیق برای وجود و دلیل رنگ سبز در واریسیت هنوز وجود ندارد. با این حال عامل این رنگ میتواند وجود هشت سطحی های Cr در واریسیت باشد. همچنین مشخص شد که یون های آهن سه ظرفیتی تنها یک باند جذب ضعیف ایجاد میکنند و یون های وانادیم سه بار مثبت به تشکیل رنگ سبز منجر نمی شوند.

variscite under microscope
جزئیات سنگ واریزسیت زیر میکروسکوپ

طیف های رزونانس پارامغناطیسی الكترونی نشان می دهد وجود مقادیر جزئی ppm) 300 – 500) از گروه های واناديل که جایگزین آلومینیم میشوند می توانند از عوامل رنگ زا باشند. در پژوهش های انجام شده عدم وجود وانادیم سه بار مثبت نشان میدهد که شرایط محیط تشکیل این کانی نیز اکسایشی بوده است. مطالعات کیفی اولیه بر اساس مشاهدات طیفی نشان داد که رنگ سبز واریسیت به دلیل وجود *Cr است.

Variscite hydrated aluminium phosphate from USA

, در سال ۱۹۶۶ بر اساس مطالعات فوستر و شالر (1966 Foster and Schaller) بر روی نمونه های واریسیت از ناحیه آرکانزاس (Arkansas) مشخص شد که رنگ سبز واریسیت به مقدار کمی به حضور V+4 و Cr+3 مربوط میشود. این عدم اطمینان در تشخیص علت رنگی به دلیل موقعیت تصادفی باند های جذبی کروم و وانادیم سه بار مثبت است و این پدیده در کانی های دیگری همچون گارنت، اسپودومن، بریل، و مسکوویت مشاهده می شود.

سنگ واریسیت با رنگ بنفش – قرمز!

واریسیت کمیاب با رنگ آبی بنفشواریسیت عضو انتهایی یک سری با کانی استر نایت ((strengite – FePO4 . 2(H2O) است. در این سری واریسیت عضو غنی از آلومینیم و استرنیت عضو غنی از آهن است. در ساختار سنگ واریسیت معمولا آهن نیز می تواند وجود داشته باشد و رنگ بنفش مایل به قرمز آن ناشی از وجود عنصر آهن است. مطالعات نشان داده است که اگر در ترکیب این کانی درصد کمتری از آهن نسبت به آلومینیم وجود داشته باشد باز هم رنگ ناشی از وجود آهن غالب است.

تراش Variscite

انگشتر سنگ واریسیتاغلب برای نمایش زیبایی این کانی از آن ورقه های بزرگ تهیه میشود و همچنین تراش دامله و فانتزی رنگ های آن را بهتر نمایان می سازد. معروف ترین و پرطرفدار ترین طرح های تراش این کانی به صورت بیضی شکل، گرد، قلبی، مارکیز و طرح قطره است.

در بحث تراش گوهر سنگ واریسیت باید به این نکته توجه داشت که به دلیل وجود آب در ساختار آن، این کانی مانند فیروزه نسبت به افزایش دما در هنگام تراش و تماس با مواد شیمیایی، حساس بوده و ممکن است به دلیل فرار آب از شبکه ی كانیایی آن، رنگی روشن تر ایجاد نماید و به سبز کم رنگ تا سفید تغییر کند. به همین دلیل تراش این گوهر سنگ ها نیازمند اطلاعات و تجربه کافی است.

خواص سنگ واریسیت

خواص سنگ واریسیتاین سنگ چاکرای قلب (چهارم) را فعال و یک تسکین دهنده سریع برای آن می باشد. این سنگ صلح و آرامش را برای قلب و آسایش ذهن و تسکین تنش روانی را به ارمغان میآورد. واریسیت تصفیه کننده سطح هاله و کالبد جسمانی است. ارتعاش آن با میدان انرژی انسان هماهنگی دارد و به طور کامل به الگوی میدان انرژی زمین متصل میشود به همین دلیل میتواند پیوندی هم نوا بین انسان و طبیعت ایجاد کند.

دستبند سنگ واریسیت بنفش

این سنگ به فرد امکان میدهد تا وسواس های احساسی ناسالم و عادات خود تخریب گر را از وجود خود تخیله کند. پرورش سطوح مثبت مغز، ارتقای سطح شناخت، استدلال و منطق از دیگر خواص سنگ واریسیت میباشد. این سنگ به طور هماهنگ با ساوریت، مولداویت، کریزوپراز، دانبوریت، رز کوارتز، روسوفیا و کلسیت صورتی عمل میکند.

از طريق
سینا اسدی، عضو هیت علمی بخش علوم زمین دانشگاه شیرازعباس ذولفقاری، دانشجوی ارشد زمین شناسی اقتصادی دانشگاه شیرازمحمد مهدی زند، نایب رئیس شرکت MRR Stone International
منابع
1-زند، م.، (۱۳۹۳) بررسی کنترل کننده های ساختاری معدنی بر پایه مطالعات سیالات درگیر و اکتشافات معدنی در منطقه کیل- کوشک در ریز پهنه متالوژنی بافق - یزد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ۲۳۵ صفحه.2. The origin of the green color of variscite , GEORGES CALAS,1.* LAURENCE GALOISY.1 AND AMONMAT KIRATISIN1,2, American Mineralogist, Volume 90, pages 984-990, 2005 Laboratoire de Minéralogie-Cristallographie, UMR CNRS 7590, Universités de Paris 6 et 7 et Institut de Physique du Globe de Paris, Case 115, 75252 Paris Cedex 05, France Present address: Department of General Science, Srinakharinwirot University, Bangkok, Thailand3-Burns, R.G. (1993) Mineralogical applications of crystal field theory, 2nd ed., 574p. Cambridge University Press, Cambridge 4- Calas, G., Manceau, A., Novikoff, A., and Boukili, H. (1984) Comportement du chrome dans les minéraux daltération du gisement de Campo-Formoso (Bahia, Brésil). Bulletin de Minéralogie, 107, 755-766.5- Damour, A. (1864) Sur la Callaïs, nouveau phosphate dalumine hydraté recueillidans un tombeau celtique du Morbihan. Comptes Rendus des Séances deLAcadémie des Sciences de Paris, V, 936-940.6-Ferran Borrell, Josep Bosch and Tona Majó (2015). Life and death in the Neolithic variscite mines at Gavà (Barcelona, Spain). Antiquity, 89, pp 72-90 doi:10.15184/aqy.2014.30 7-Foster, M.D. and Schaller, W.T. (1966) Cause of color in wavellite from Dug Hill, Arkansas. American Mineralogist, 51, 422 428.Fritsch, E. and Rossman, G.R. (1987) An update on color in gems. Part 1: Introductionand colors caused by dispersed metal ions. Gemst and Gemology,23, 126-139.8- Larsen, E.S. (1942) The mineralogy and paragenesis of the variscite nodules from near Fairfield, Utah. Part 3. American Mineralogist, 27, 441-451. 9-Marty, J., Howard, D.G., and Barwood, H. (1999) Minerals of the Utahlite Claim,Lucin, Box Elder County, Utah, 13 pp. Utah Geological Survey Miscellaneous Publication 99-6.10-Rossman, G.R. (2004) Mineral Spectroscopy Server, California Institute of Technology, Pasadena, California, U.S.A. 11-Villalba, M.J. (2002) Le gîte de variscite de Can Tintorer: Production, transformation, et circulation du minéral vert. In J. Guilaine, Ed., Matériaux, productions, circulations du Néolithique à lâge du bronze, Paris: Éditions Errance, p. 115–129.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا