سنگهای قیمتی

سنگ توپاز و هرآنچه باید درباره آن بدانید!

چکیده مطلب سنگ توپاز و خواص آن

سنگ توپازسنگ توپاز نوعی کانی های سیلیکاته با سختی 8 است. متداول ترین رنگ توپاز قهوه ای طلایی تا زرد می باشد. در ایرن این گوهر در سنگهای پگماتیکی جزیره هرمز و الوند نیز یافت می شود. از خواص سنگ توپاز در رنگهای مختلف جهت باز شدن کانال های انرژی چاکرای بدن استفاده می شود. رومیان این سنگ را خدای خورشید می نامیدند. همچنین این گوهر به عنوان سنگ ماه تولد آبان نیز مشهور است.

آنچه در این مقاله می آموزیم:
تاریخچه سنگ توپاز و مشخصات آن چیست؟ انواع رنگ سنگ توپاز و چگونگی فرآیند حرارت دهی سنگ خام این گوهر به چه شکلی است؟ بزرگترین و معروف ترین توپاز های جهان کدامند؟ خواص توپاز زرد ، آبی و سفید ار نظر درمانی چگونه است؟ پس با سنگ شناس همراه باشید تا به این سوالات پاسخ دهیم.

تاریخچه سنگ توپاز

توپاز زرددر گذشته به همه سنگهای زرد، قهوه ای و یا سبز رنگ با ارزش توپاز Topaz می گفتند. نام این سنگ درواقع برگرفته از جزیره توپازوس (Topazios) که اولین بار در آن یافت شده است. این جزیره مه آلود که در دریای سرخ واقع است امروزه به جزیره سنت جان مشهور است. برخی منابع نیز گفته اند که ممکن است نام توپاز از واژه سانسکریت Tapas گرفته شده باشد.

گفته می شود بیش از 2000 سال است که از این کانی به عنوان گوهری نفیس استفاده می شود و همواره در فرهنگ های روم، یونان و مصر باستان از خواص توپاز به عنوان سنگی جادویی استفاده می شد.

 مشخصات سنگ توپاز چیست؟

مشخصات سنگ توپاز
کریستال توپاز طبیعی در سنگهای آتشفشانی ریولیت

توپاز سنگی محکم اما شکننده (به دلیل تورق صفحه ای کامل) با سختی 8 در مقیاس موس می باشد. ترکیب شیمیایی این سنگ آلومینیوم فلور و سیلیکات بوده و امکان سنتز مصنوعی آن نیز وجود دارد. سنگ توپاز گوهری شفاف تا نیمه شفاف با جلای شیشه ای می باشد. این گوهر دارای ناخالصی های کریستالی و گاه به شکل ستاره دنباله دار است. بستر رودخانه ها و یا سنگهای پگماتیت دانه درشت می توانند حاوی بلور های این گوهر باشند.

این کانی را که جواهر شناسان مردم عادی با اسم آن بخوبی آشنایی دارند اغلب با سیترین (نوعی کوارتز) و یا محصولات سنتز شده و شیشه اشتباه می گیرند. درواقع سیترین نوعی کوارتز و از خانواده آمیتیست است که با حرارت زیاد تبدیل به رنگ زرد در می آید و به غلط توپاز طلایی نامیده می شود. به همین دلیل برای تمایز آن گاهی آنرا “توپاز گرانبها” می خوانند.

انواع رنگ سنگ توپاز

توپاز صورتی پاکستان

تفاوت رنگها در این گوهر به علت تفاوت فلزات رنگ زا در مکان های مختلف دنیا می باشد. از انواع سنگ توپاز می توان به بی رنگ، قرمز(کمیاب)، صورتی ته رنگی از زرد تا نارنجی و قهوه ای شامل قهوه ای گیلاسی، آبی و آبی سبز مشابه آکومارین نام برد. مرغوب ترین رنگ آن صورتی است.

انگشتر توپاز هفت رنگ
انگشتر سنگ توپاز هفت رنگ یا رنگین کمانی

این گوهر معمولا بهتر از سنگهای روشن دیگر پدیده چند رنگی را نمایان می کند. این گوهر دارای سه پدیده رنگی زرد مایل به قهوه ای، زرد و زرد مایل به نارنجی در سه جهت کریستالوگرافی است. بطور کلی این سنگ دارای رنگهای روشن نبوده و اغلب به رنگ زرد مایل به قرمز دیده می شود.

ارزش سنگهای توپاز در رنگهای مختلف چگونه است؟

توپاز شرابی رنگانواع توپاز قرمز و صورتی بیشتر در نتیجه بهبود رنگ با حرارت بدست می آیند. نوع آبی نیز درواقع بی رنگ است و با فرآیند حرارتی آبی رنگ می شود. نوع بی رنگ آن فقط چند سنت در قیراط ارزش دارد درصورتی که با حرارت و رنگ آبی چند دلار در قیراط ارزش افزوده می گیرد.

توپاز های با کیفیت با رنگ صورتی و قرمز در سایز بالای 10 قیراط کمیاب هستند. توپاز امرپریال به رنگ گیلاسی(صورتی نارنجی) در قیراط بالای 20 نایاب است. این درحالی است که نوع بی رنگ و آبی در اندازه های بالای 1000 قیراط نیز یافت می شود. نوع طلایی رنگ آن قیمتی در حدود صد دلار در قیراط ارزش دارد و به رنگ گیلاسی بدون ته رنگ قرمز است.

تراش سنگ توپاز چگونه است؟

تراش سنگ توپاز
تراش به سبک زمردی
تراش توپاز زرد
تراش اشکی توپاز زرد

بدلیل کلیواژ بسیار خوب، بلور توپاز را به سختی می توان تراش داد و در حلین جلا دادن نگین های آن و سوار کردن آنها به روی پایه های فلزی باید بسیار دقت نمود. سیستم کریستالی این سنگ ارتورومبیک بوده و معمولا به صورت منشورهای کشیده با مقطع مورب شکل (الماس گونه) یافت می شود.

منشورها خطوط عمودی را نشان می دهند. ممکن است دارای صفحات متنوع از هرمی، گنبد و پیناکوئید صفحه ای نیز باشند. اکثر کریستال ها نشان دهنده این تورق صفحه ای کامل هستند. همچنین به صورت قلوه سنگ های مدور یافت می شود.

در هنگام تراش های پله دار و مختلط فراوان، درهنگام تراش دادن باید دقت نمود که صفحه ای که تراش داده می شود دارای قدری زاویه نسبت به سطح تورق باشد (که پولیش خوب نمی گیرد و ممکن است جدا شود). نگین های توپاز معمولا بصورت تراش زمردی یا تراش قیچی وار درست می کنند و نگین های بی رنگ با تراش برلیانی و کابوشن را درمورد سنگهای قدری ناخالصی دار آن به کار می گیرند.

ذخایر و معادن توپاز در جهان در کجا قرار دارند؟

مهم ترین محل های مشهور آن درشنکن اشتاین (Schenechken Stein)، معادن کوه های سریلانکا، برمه، برزیل، سلسله جبال اورال در روسیه و قاره استرالیا، کوه های ژاپن، جمهوری مالاگاسی، مکزیک، نیجریه، زیمباوه، نامبیا، آمریکا، ایرلند شمالی، اسکاتلند و انگلستان می باشد. رنگ بلورهای این کانی در ایرلند آبی روشن می باشد.

فرآوری حرارتی سنگ توپاز

توپاز سفید طبیعی
راف توپاز سفید طبیعی

سنگهای بی رنگ توپاز که برای فرآوری آنها جهت تبدیل به رنگ آبی استخراج می شوند عمدتا از نیجریه و سریلانکا می آیند. در واقع بیش از 99% توپاز های آبی امروزی حاصل حرارت دهی گونه بی رنگ می باشند در طبیعت نوع آبی سیر “سوپر” یا “سوئیس” وجود ندارد. این سنگها ابتدا با تشعشع به توپاز بی رنگ تبدیل به قهوه ای و سپس با حرارت تبدیل به رنگ با ثبات آبی می شوند.

انگشتر نوپاز آبی سوئیس
انگشتر توپاز آبی سوئیس

جالب است بدانید توپاز قهوه ای مقدار قابل توجهی از رنگ خود را زیر نور آفتاب از دست می دهد. رنگ اغلب گونه های صورتی توسط فرآوری حرارتی از سنگهای قوه ای “گیلاسی” رنگ به وجود آمده چنین سنگهایی را Pinked یا Fired می نامند. نوع بی رنگ را می توان با روش Aaua Aura (رسوب گذاری بخار طلا) تا رنگ سبز – آبی روکش گذاری کرد.

روشهای بهسازی و فرآوری رنگ توپاز

معمولا ۴ روش برای بهسازی رنگ توپاز وجود دارد:

توپاز آّبی
توپاز آبی طبیعی از اوکراین
  • ۱- حرارت دادن (Heat) هدف از این کار، به وجود آوردن رنگ صورتی (در طبیعت کمیاب) از سنگ هایی که به رنگ زرد، نارنجی یا قهوه ای هستند. این تغییر رنگ دارای دوام بوده و رنگ آن تغییر نمی کند. تشخیص آن ناممکن است.
  • ۲- پرتو افکنی (irradiation) هدف از این روش، تولید سنگ های آبی تیره توپاز است، چون در طبیعت این کانی به رنگ آبی کم رنگ یافت می شود این تغییر رنگ هممانند روش بالا دارای دوام بوده و رنگ آن تغییر نمی کند، معمولا غیر قابل تشخیص است.
  • ٣- انتشار رنگ در سطح سنگ (Diffusion) هدف از این روش، تولید رنگ های متفاوتی مانند قرمز، سبز و آبی است. دوام ندارد به دلیل این که رنگ در سطح سنگ انتشار یافته قابل تشخیص است
  • ۴- پوشش سطحی ( Surface Coating) هدف از این روش، تولید رنگ های رنگین کمانی برای سنگ توپاز آتشین (fire topaz) است . این روش دوام نداشته و با خراش دادن روی سطح سنگ قابل تشخیص است.

تعیین اصل بودن سنگ توپاز از بدل

توپاز آبی اصل
توپاز آبی اصل

سنگ هایی که به طور ظاهری شبیه به توپاز هستند، عبارتند از: سافیر مصنوعی ، شیشه آبی ، اسپینل مصنوعی گاهی اوقات هم با سنگ هایی چون سیترین، آکوامارین، تورمالین، کوارتز قهوه ای (smoky quartz) اشتباه گرفته می شود. گاهی مشاهده شده که سیترین را به عنوان توپاز برزیلی می فروشند!

توجه داشته باشید که وقتی سنگ کوارتز حرارت ببیند می تواند تغییر رنگ بدهد و انواع بدلی سبز ، زرد و رنگهای دیگر تولید و در بازار به عنوان توپاز اصل و طبیعی فروخته می شنود. توپاز های طلایی معمولا گران تر بوده و بهتر است برای خرید طبیعی از فروشنده شناسنامه این سنگ را درخواست نمایید!

یک جواهر مشهور به نام براگانزا (Braganza) با وزنی معادل 1640 قیراط تصور می شد که یک برلیان الماس درشت و بی نظیر است. ولی بعدها مشخص شد که یک توپاز بی رنگ بوده است!

معروف ترین و بزرگترین سنگهای توپاز جهان

توپاز لیندسی و فری من

بزرگترین توپاز زرد

بزرگترین توپاز طلایی در موزه آمریکا دو قطعه از بزرگترین انوع این کانی طلایی جهان در موزه اسمیت سونین در واشنگتون قرار دارند عبارت اند از: توپاز لیندسی (Lindsay) با وزن 70 پوند و توپاز فری من (Free Man) به وزن 11 پوند که جزو بزگترین و معروفت ترین توپاز های جهان می باشند.

توپاز معروف چهان
دختر بچه ای کنار دو توپاز معروف Lindsay و freeman

توپاز ماربلا یا آزول (The Marbella)

توپاز معروف ماربلا
توپاز معروف ماربلا یا Azul

سنگ توپاز ماربلا “The Marbella topaz” بزرگترین توپاز آبی تراشیده شده بصورت اُوال جهان با وزنی معادل 8225 قیراط می باشد. این سنگ توسط دولت اسپانیا خریداری شده و به “Topaz Azul” به معنی توپاز آبی در زبان اسپانیایی معروف است.

توپاز ال درادو (El-Dorado)

بزگترین توپاز تراشیده جهان
توپاز El-Dorado

بزرگترین توپاز تراشیده شده با رنگ زرد قهوه ای در جهان El-Dorado Topaz نام دارد. این سنگ 31 کیلوگرم در ابتدا وزن داشت که بعد از تراش به 31 هزار قیراط! معادل 6 kg کاهش یافت! این سنگ نیز همانند توپاز ماربلا در موزه کلکسیونی سلطنتی Programa در اسپانیا نگهداری می شود.

توپاز اُسترو (Ostro)

بزرگترین توپاز آبی جهان
توپاز Ostro؛ در این تصویر پسر مکس آسترو در حال نگاه کردن به این جواهر می باشد.

در حدود سی سال پیش یک مرد انگلیسی به نام Max Ostro طی سفرهای خود توپازی با رنگ آبی عمیق و وزن 9381 قیراطی را یافته و بعدها پسرش آن را به موزه طبیعی لندن تحویل داد. توپاز معروف Ostro از نام فامیلی Ostros خانواده ای که مالک آن بودند گرفته شده است.

توپاز آدیِل (Adiel)

معروف ترین تراش توپاز
توپاز adiel با تراش بی نظیر خود

در آخر توپاز آبی آدیِل (Adiel Topaz) با وزنی معادل 20769 قیراط توسط ریچارد هومر (Richard Homer) در سال 1987 تراشیده شده که جایزه بهترین تراش سال را نیز از آن خود کرد. این جواهر هم اکنون در کلکسیون موزه تاریخ طبیعی در شیکاگو نگهداری می شود.

روش مراقبت و نگهداری از سنگ توپاز

توپاز را می توانید با آب گرم و صابون تمیز کنید. توجه داشته باشید که به هیچ وجه از دستگاه ماوراء صوت (Ultrasonic) و تمیز کننده به وسیله بخار استفاده نکنید و از نگه داشتن آنها کنار مواد شیمیایی به خصوص اسیدها پرهیز شود. مراقب باشید سنگ هایی که به روش روکش (coated) بهسازی رنگ شده اند، خراش و آسیب سطحی نبینند.

خواص توپاز در چاکرا درمانی

خواض سنگ توپاز طبیعی
توپاز دو رنگ از اوکراین

عنصر کلی سنگ توپاز آتش است ولی هر رنگ این کانی برای یک نوع چاکرا استفاده می شود.

خواص سنگ توپاز در چاکرا درمانیاز خواص توپاز سفید در جهت دریافت انرژی از کانال های چاکرای هفتم (تاج)، از خواص سنگ توپاز زرد جهت چاکرای سوم (ناف) و چهارم (قلب)، از خواص توپاز آبی رنگ نیز برای چاکرای پنجم (گلو) و ششم (چشم سوم) استفاده می شود.

بنابراین اگر فردی می خواهد از بیماری و رنج خود اطلاع یابد باید از خواص سنگ توپاز سفید که بیشتر انرژی سطح بالا را در اختیار دارد استفاده کند رنگ سفید این سنگ تمام سنگ های دیگر را تقویت می کند.

اگر از روده کوچک، کلیه ها، مثانه و روده بزرگ رنج می برید باید از خواص سنگ توپاز زرد رنگ استفاده کنید.

چنانچه شخصی دچار لکنت زبان، گلودرد و پرکاری تیروئید است باید از خواص سنگ توپاز آبی در چاکرا درمانی استفاده کند زیرا تشعشعات انرژی سرد آبی سطوح قوه تمرکز و گلو را تحت تاثیر قرار می دهد.

خواص سنگ توپاز سفید

خواص توپاز طبیعیسنگ توپاز سفید به فرد کمک میکند تا عقیده و ایمان خود را به آسانی فرا گیرد. در جهان ما ارتعاشات نسبت به سیارات دیگر بسیار آرامتر حرکت می کند، به همین دلیل اغلب یک بازه زمانی مابین بصیرت و رویای فرد و به ثمر رسیدن آن وجود دارد. این گوهر به شخص هنر قدردانی را یاد می دهد. این کار را به وسیله تصفیه و روشن ساختن نیت فرد و هم تراز کردن آن با مسیر حقیقی فرد و اظهار آن در جهان مادی عمل می کند.

از خواص توپاز سفید از نظر روحانی می توان به یاری دهنده فرد در رویا بافی و تحقق والاترین مسیر زندگی فرد اشاره نمود. هم چنین از خواض سنگ توپاز سفید می تواند برای بالا بردن سرعت انرژی ارتعاشی نیت فرد و کوتاه نمودن بازه زمانی بین تمرکز ابتدایی و تکمیل وقوع الهامات فرد به کار رود.

خواص سنگ توپاز زرد یا طلایی

خواص توپاز زرداز خواص توپاز طلایی می توان به ارتقای خلاقیت، اراده و توانایی اظهار تمایلات فردی نام برد. اگر می خواهید به آرزوی خود برسید باید ابتدا هدف خود را با آن تراز و هماهنگ کنید سنگ توپاز طلایی رنگ دقیقا همین کار را برای شما کرده و به ما می آموزد که بر روی آرزوهایمان بر اساس شهود درونی خود تمرکز کنیم. مصریان قدیم آن را خدای خورشید می نامیدند و اعتقاد داشتند که سنگی محافظ می باشد و سحر و جادوی بد را دفع می کند.

این یک گوهر قدرتمند برای اظهار وجود است و فرد را تا بالاترین بصیرت های خود، شهود فردی، توانایی ذهنی و احساسی رسانده و از آنها برای اظهار خلاقیت استفاده می کند. از نظر انرژی درمانی توپاز زرد با سیترین و لابرادوریت طلایی هماهنگی بسیار زیادی دارد.از نظر انرژی درمانی توپاز زرد با سیترین و لابرادوریت طلایی هماهنگی بسیار زیادی دارد.

خواص سنگ توپاز آبی

خواص توپاز آبیاز خواص توپاز آبی می توان برای یاری دادن ارتباط شفاف با عمیق ترین احساسات فرد استفاده کرد. توپاز آبی سنگ ارتباط است و جهت تقویت مهارت های کلامی و تمرکز بر روی تکالیف ذهنی فرد کاربرد دارد. توپاز آبی دارای خواص تقویت کننده طبیعی توانایی های روانی است توپاز آبی یک تقویت کننده طبیعی توانایی های روانی است و فرد را در جهت تشخیص تصمیمات زندگی اش و شفاف نمودن آنها کمک می کند.

به مقاله خواص سنگ توپاز و مشخصات آن امتیاز دهید!

خواص توپاز
مشخصات علمی سنگ توپاز
انواع رنگ توپاز

بی نظیر!

نظر شما درباره خواص سنگ توپاز طبیعی و ساختار آن چیست؟

برچسب ها

حسن کرمی

من عاشق کریستال ها و سنگهای زیادی هستم. نبود یک منبع درست درمورد سنگهای قیمتی باعث شد که ساعت ها وقت صرف تحقیق در این باره کنم و نوشتن رو شروع کنم!

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *