سنگهای قیمتی

خصوصیات سنگ یاقوت کبود چیست؟ خواص یاقوت کبود و انواع آن

چکیده مقاله سنگ یاقوت کبود و خواص آن

سنگ یاقوت کبودسنگ یاقوت کبود سافیر (Sapphire) دومین کانی سخت بعد از الماس می باشد. علاوه بر خواص یاقوت کبود به دلیل سختی بالای خود قابلیت استفاده در مصارف صنعتی نیز دارد ولی آنچه این جواهر را منحصر به فرد کرده است زیبایی خیره کننده آن است. رنگ نفیس آن از تیتانیوم و آهن می آید. آهن به تنهایی رنگ زرد تولید می کند. سافیر آبی ای که بیش از حد روشن و کمرنگ می باشد نیز ارزان است.

یاقوت کبود سنگی است که به رمز و راز و پیشگویی و نبوت متصل است، همچنین در زمان قدیم به عنوان سنگ خوش شانسی آور نیز در نظر گرفته می شد. کیمیاگران آن را وابسته به عنصر هوا، و اهل تصوف در هند، آن را وابسته به سیاه زحل می دانستند و اعتقاد داشتند که این سنگ متعلق به قلمرو الهی و آسمانی می باشد. آنچه در این مقاله می آموزیم این است که:

تاریخچه و مشخصات یاقوت کبود چیست؟ این سنگ از کجا یافت می شود و در چه رنگهایی وجود دارد؟ تراش آن چگونه است؟ مشهورترین و بزرگترین یاقوت جهان کدامند؟ معادن سافیر در کجا قرار دارند؟ خواص یاقوت کبود در چاکرا درمانی چیست؟ خواص سافیر زرد و نارنجی چیست؟ پس با ما همراه باشید تا به این سوالات پاسخ دهیم.


تاریخچه سنگ یاقوت کبود

تاریخچه سنگ یاقوت کبود
تاج پادشاهی کشور چک

یاقوت کبود یا سافیر (Sapphire) برگرفته از زبان یونانی و به معنی آبی رنگ بوده و به طور کلی برای سنگهای آبی رنگ بکار می بردند. در دوران قرون وسطی نام “سافیر” به سنگ لاپیس لازولی اطلاق می شد. بعد از سال 1800 میلادی گوهرشناسان دریافتند که این گوهر از انواع کروندوم همانند یاقوت قرمز یا روبی است.

این در حالی بود که قبل از این سال ها انواع رنگهای مختلف کروندوم با نام های اشتباهی بکار می رفت. مثلا به انواع رنگ سبز سافیر، پریدوت مشرق زمین (Oriental Peridot) و به نوع زرد آن توپاز مشرق زمین می گفتند! امروزه به هر نوع کروندوم که قرمز رنگ نباشد یاقوت کبود گفته می شود.

مشخصات سنگ یاقوت کبود

مشخصات سنگ یاقوت کبودسافیر سنگی از گروه کروندوم با سختی بالا یعنی 9 در مقیاس موس دومین ماده سخت در جهان می باشد. سنگهای مادر اصلی سافیر بازالت، مرمر و یا انواع پگماتیک ها هستند. امروزه جهت بهبود کیفیت رنگ و شفافیت در سنگ یاقوت کبود و روبی با کمک حرارت دهی ارزش آنها را بالا می برند بطوری که بهبود 5% در ظاهر سنگ قیمت آن را 25% افزایش می دهد.

خصوصیات ذاتی این سنگ مثل ضریب شکست دوگانه و وزن مخصوص با حرارت دهی تغییر نمی کنند اما خصوصیت دو رنگی، طیف جذبی نوری و فلورسانس کاملا تغییر می کنند. تغییراتی که در ناخالصی ها بوجود می آید مثل ذوب شدن یا گسترش کانی های میهمان به دلیل نقطه ذوب پایین آنها و یا حتی شکسته شدن این گونه ناخالصی ها می تواند به شناخت این روش بهبود کیفیت کمک کند، اغلب یاقوت های کبود و سرخ امروزه بدین گونه بهبود کیفیت می یابند.

روش استخراج سنگ یاقوت کبود

استخراج سنگ یاقوت کبود
مردم در حال پیدا کردن سنگ سافیر ماداگاسکار

اکثرا استخراج این کانی از انباشته های رسوبی و یا ذخایری که با تخریب سنگهای مادر اولیه بوسیله عوامل طبیعی (مانند آفتاب، گرما و سرما) بوجود آمده اند صورت می گیرد و از سنگهای اولیه کمتر بهره برداری می شود. روشهای استخراج سنگ یاقوت کبود به روش شستن، خاک رس، ماسه و شن جدا می شود ولی جداسازی نهایی با دست انجام می شود. سافیر از همگروه خود یعنی روبی فراوان تر یافت می شود و این بدلیل وجود بیشتر عنصر رنگ دهنده آبی آهن نسبت به روی زمین است.

رنگها در سنگ یاقوت کبود

انوع رنگ یاقوت یا سافیرسافیر برحسب ناخالصی و مکان یافتن آنها دارای انواع رنگهای آبی، بی رنگ، نارنجی، سبز، زرد، ارغوانی و سیاه می باشد که بر اساس رنگ خود نامگذاری می شوند مثلا سافیر زرد یا سافیر سیاه و.. . این در حالیست که یاقوت کبود فقط به نوع آبی رنگ کروندوم گفته می شود و سافیر نارنجی مایل به صورتی نیز به پادپارادچا (Padparadscha) معروف است.

عنصر رنگ دهنده سنگ یاقوت کبود، آهن و تیتانیوم می باشد که رنگ آبی خالص و ناب را تولید می کند. در انواع بنفش رنگ وانادیوم است. در واقع مقدار کمی از آهن در ترکیب شیمیایی این کانی باعث ایجاد رنگهای زرد و سبز می شود و عنصر کروم نیز رنگ صورتی پدید می آورد.

انواع رنگ در یاقوت کبود

یاقوت سبز رنگ

  • آبی: در سریلانکا سنگهای آبی روشن تر و بیشتر بنفش آبی با ظاهری درخشنده وجود دارد و در سایر مناطق کامبوج (Pailin) و میانمار نیز سنگهای مشابهی وجود دارد.
  • آبی بنفش: رنگ آبی مایل به بنفش در سافیرهای میانمار و سریلانکا دیده می شود.
  • آبی شیری: این رنگ از سافیر فقط در کشمیر، هندوستان و تایلند یافت می شود. به دلیل ذرات ریز فراوان موجود در آنها و پراکندگی نور توسط آنها، از نظر ظاهری سافیرهایی با رنگ آبی – شیری مقداری “خواب آلود” هستند.
  • آبی جوهری رنگ: سافیرهای تیره رنگ، آبی – سیاه معمولا از استرالیا، تایلند، نیجریه، چین و ویتنام می آیند. ته رنگ عالی و سیری رنگ دارند ولی پرده رنگ آنها تیره است. باندهای واضح هگزاگونال اغلب مشخصه این گوهر است.
  • آبی – سبز: این نوع رنگ برای سافیرهایی با اندکی رنگ سبز می باشد. سافیرهای استرالیا، نیجریه و برخی مناطق تایلند ممکن است این مشخصه را نشان دهند.

تراش سنگ یاقوت کبود

انواع برش یاقوتبطور کلی تراش سافیر به دلیل سختی بالای خود بسیار خوب میباشد. در سنگ یاقوت کبود پدیده چند رنگی یا پلئوکروئیسم نیز دیده مشاهده می شود و از آنجایی که بهترین رنگ در جهت محور های اوپتیکی است، اغلب نگین های جواهر سافیر را در جهت عمود بر محور اپتیکی می تراشند. بهمین دلیل است که تراش سنگ یاقوت کبود بصورت تراش معروف زمردی اشتباه می باشد.

در تراش ترکیبی صفحه تاج و پاویلیون پله وار تراشیده می شوند. در سنگهای استرالیایی به دلیل رنگ آبی جوهری نازک می تراشند. سافیر مونتانا تراش برلیان مدور دارد. در انواعی که ناخالصی آنها زیاد می باشد غالبا از تراش کابوشن و ستاره ای استفاده می شود.

یاقوت های معروف جهان

یاقوت های مشهور جهانبلور های درشت سافیر بسیار کمیاب بوده و گاهی مانند الماس های معروف جهان شهرت یافته و نامگذاری شده اند. یاقوت ستاره هند با وزن 536 قیراط بزرگترین یاقوت کبود با تراش ستاره ای است که در موزه نیویورک نگهداری میشود. نگین سیاه رنگ از یاقوت کبود با نام ستاره نیمه شب و وزن 116 قیراط و یا ستاره آسیا 330 قیراطی نیز در موزه اسمیتسونین واشنگتون هستند.

همچنین سافیر ادوارد (Edward Sapphire) و استوارت (Stuart Sapphire) دو نگین مشهور یاقوت کبود هستند که در تاج پادشاهی انگلیس قرار دارند. چهره سه رئیس جمهور آمریکا، واشنگتون، لینکلن، و آیزنهاور در سه قطعه سافیر هرکدام به وزن حدود 2000 قیراط حکاکی شده اند. سافیر لوگان به 423 قیراطی هم یکی از سافیرهای بزرگ جهان است. در سال 2009 معدنکاران منطقه راتناپورا سریلانکا یک سافیر 880 قیراطی به اندازه یک تخم مرغ در لابلای آبرفت ها یافتند. کارشناسان قیمتی تقریبی خام آن را بیش از یک میلیون دلار تعیین نمودند.

بزرگترین یاقوت کبود جهان

بزرگترین یاقوت جهان
سافیر بزرگ برمه

در سال 1966 یک سنگ یاقوت ستاره ای 63000 قیراطی با وزن 12.6 کیلو گرم در برمه میانمار یافت شد. این کریستال بزرگترین یاقوت کبوده ستاره ای در جهان است. همانطور که در عکس بالا مشاهده می کنید برای بررسی اینکه آیا تمام این قطعه سافیر خالص است اعضای شرکت MGE درون آن را با مته بصورت دقیق سوراخ کردند و پس از تایید آن را خریداری نمودند. جالب است بدانید در ابتدا این قطعه در واقع 40.3 کیلوگرم همراه با سنگهای قیمتی دیگر بوده است.

معروف ترین یاقوت جهان
سافیر آبی میلنیوم استار ماداگاسکار با حکاکی بی نظیر

در سال 1995 نیز در ماداگاسکار بزرگترین یاقوت کبود جهان به وزن 61500 قیراط یافت شد! این سافیر که نام آن در گینس به عنوان بزرگترین سافیر در دست تراش نیز ثبت شده است احتمالا رکورد دار بزرگترین نگین تراشیده و صیقل داده شده جهان و گرانترین یاقوت کبود جهان خواهد بود. نام آن Millenium Sapphire است که در حال حاظر در مراحل پایانی تراش بوده و به مبلغ 90 تا 500 میلیون دلار ارزشیابی شده است.

معادن یاقوت کبود در جهان

معادن یاقوت جهانمعادن مهم سنگ یاقوت کبود عبارت اند استرالیا، برمه، سریلانکا، تانزانیا، هندوستان(کشمیر)، تایلند و در نهایت ماداگاسکار که یکی از غنی ترین آنها می باشد. البته معادن کم اهمیت تری نیز در کشورهای برزیل، کامبوج، کنیا، مالاوی، زیمبابوه، ایالات متحده و فنلاند یافت می شود. در ادامه با خصوصیات این معادن مشهور آشنا می شویم:

معادن یاقوت کبود سریلانکا

معدن یاقوت سریلانکا
افراد محلی در حال یاقتن سافیر در سریلانکا

سافیر از گذشته در سریلانکا شناخته شده بوده و ذخایر آن در قسمت جنوبی غربی این جزیره قرار دارند. این ذخایر در زبان محلی با نام “ایلام” مشهورند. بلورهای یاقوت این منطقه معمولا به رنگ آبی روشن با زمینه بنفش دیده می شوند. انواع سافیر زرد، سبز، نارنجی، صورتی، قهوه ای، بی رنگ و با پدیده آستریوم و یا چشم گربه ای نیز یافت می شود. سافیر رنگ نفیس سیلان در حال حاظر از اندک معادن موجود از آن تامین می شوند.

یاقوت های کبود برمه (میانمار)

در ناحیه موگوک در برمه میانمار کانی های ارزشمندی مانند سافیر، یاقوت سرخ و اسپینل یافت می شود. سنگها مادر این کانی ها پگماتیک است. سافیرهایی از رنگ آبی سیر تا بنفش روشن و گاهی نیز متمایل به تیره وجود دارند.

معادن یاقوت کبود تایلند

سنگ یاقوت سیاه تایلند
سافیر سیاه در معدن های Nam Prao تایلند

در تایلند نیز دو معدن بزرگ سافیر وجود دارد که سنگ میزبان آنها بازالت رگه دار است. البته از مخازن رسوبی نیز بهره برداری می شود. بلورهای سافیر آن به رنگ آبی سیر متمایل به سبز وجود دارد. همچنین سافیر ستاره ای نیز در این مکان یافت می شود.

یاقوت های کبود کشمیر هندوستان

یکی از مرغوب ترین بلور های کبود از معادن ایالت کشمیر هندوستان استخراج می شوند. امروزه ذخایر آن از 140 سال گذشته تا به امروز رو به کاهش بوده و امروزه سنگ یاقوت کبود کشمیری که در بازار فروخته می شود در اصل از برمه آمده اند.

یاقوت کبود تانزانیا

در تانزانیا هم درکنار سافیر، روبی نیز استخراج می شود. پیروتیت و محتویات مایع نیز مشخصه این نوع سافیر می باشند.

معادن یاقوت کبود ماداگاسکار

معدن سنگ یاقوت ماداگاسکار
یکی از مناطق غنی از سافیر در ماداگاسکار

از سال 1994 تا به امروز با کاهش عرضه سافیر و جواهرات از سریلانکا که بدلیل مشکلات سیاسی بوجود آمده است، یاقوت های کبود ماداگاسکار پا به بازار جواهرات گذاشته است. کشف معدن جدیدی در جنوب ماداگاسکار که حاوی بهترین نوع سافیرهای جهان می باشد باعث هجوم صدها هزار نفر به جزیره ای که قبلا انگشت شمار در آن منطقه زندگی می کردند شد.

6 روش تشخیص یاقوت اصل از بدل

روش تشخیص یاقوت اصل از بدل

  • 1- سافیر اصل دارای رگه های طبیعی یا نقطه سیاه درون خود می باشد که با ذره بین قابل مشاهده است.
  • 2- سنگ یاقوت کبود طبیعی سختی بالایی دارد و به سختی برش می خورد بعد از تراش نیز خطوط برش آن نباید پدیدار باشند.
  • 3- در تولید سافیر بدل گاهی در درون آنها حباب هوا در فرایند تولیدشان ایجاد می شود که بر خلاف نوع طبیعی سافیر از نشانه های آشکار مصنوعی بودن آن می باشد.
  • 4- چنانچه در تست مه با “ها” کردن روی سنگ یاقوت کبود متوجه شدید که آثار مه دیر از بین میرود، نشانه تقلبی بودن آن است زیرا سافیر د اصل دارای انتقال گرمای بالایی بوده و بخار را سریع ناپدید می کند.
  • 5- شکست نور در سافیر اصلی غالبا منظم و به صورت غیر متقاطع می باشد.
  • 6- با کارشناس سنگ شناسی مشورت کنید و یا موقع خرید گواهینامه اصالت تایید اتحادیه سنگهای قیمتی همراه آن درخواست کنید.

تشخیص یاقوت کبود اصل

یاقوت کبود سنگ ماه تولد شهریور

از نظر ستاره شناسی سافیر آبی با سیاره زحل ارتباط دارد و عناصر طبیعی آن باد و زمین است. از گذشته در فرهنگهای مختلف عهد باستان تا به امروز از خواص یاقوت کبود به عنوان سنگ ماه تولد شهریور استفاده می کردند. البته ماه های نجومی دیگری مثل اردیبهشت، مهر و آذر نیز می توانند استفاده نمایند.

خواص یاقوت کبود در چاکرا درمانی

خواص یاقوت کبود در چاکرا درمانیاین گوهر به واسطه رنگ آبی خود با چاکرای ششم (چشم سوم) و چاکرای پنجم (گلو) مرتبط است. با قرار دادن سنگ یاقوت کبود روی پیشانی یا همان چاکاری سوم جهت گسترش آگاهی روان بینی و از بین بردن مشکلات بی‌ خوابی که باعث ناراحتی های عصبی نیز می گردد بسیار مفید است.

سافیر آبی، سفید و یا ارغوانی برای فعال سازی چاکرای هفتم (تاج) جهت شهود درونی و پاک کردن کانال انرژی کوندالینی و جریان آن در سراسر چاکرا ها، بسیار کاربرد دارد. بدین منظور می توانید با قرار دادن سنگ یاقوت کبود در ظرفی آب به مدت ده دقیقه و سپس گذاشتن آن روی چاکرای پنجم یعنی گلو، انرژی های مثبت سرد آبی را به خود جذب کنید. در گذشته به همین منظور برای رفع مشکلات گلو استفاده می شد. به طور کلی سنگهای آبی رنگ به دلیل پرتو سرد آبی خود باعث رفع عطش و آرامش روانی می شوند. هرچه رنگ سافیر به آبی پر رنگتر رود اثر و قدرت آن بیشتر خواهد شد.

خواص یاقوت کبود

خواص یاقوت کبوداز خواص یاقوت کبود می توان به فعال سازی توانایی های ذهنی و روانی، افزایش هوش و ذکاوت و ادراک ما اشاره کرد. این گوهر افکار و ادارک ما را جهت بینش درونی شکل دهی و سازماندهی کرده و دالان ها را برای ارتباط والاترین خرد فرد از اطلاعات سطوح بالاتر می گشاید. این گوهر از نظر جسمانی می تواند در درمان سردردها، سرگیجه، درد گوش و مشکلات بینایی مفید باشد.

خواص یاقوت کبود در منابع کهن

خواص یاقوت کبود در منابع کهن

در دست داشتن سافیر فقر را دور می نماید و از بین می برد. در منابع کهن ایرانی نیز گفته شده: سنگ یاقوت کبود به تشنگی در دهان داشتن بهتر بود چه او را خاصیت است در سرد کردن جگر.عرایس الجواهر , اصول کافی 6/71

همچنین در مخزن الادویه نیز گفته شده است که طبع سنگ یاقوت کبود در حرارت و برودت معتدل می باشد و در چشم زخم، رفع خون ریزی، تسکین عطش مفید است. در دهان نگاه داشتن آن باعث رفع بدبویی دهان و تصفیه خون می شود.

خواص یاقوت زرد رنگ

خواص یاقوت زرد رنگسنگ یاقوت زرد رنگ دارای طبعی گرم و عنصر آن آتش است و چاکرای سوم یعنی ناف را تحت تاثیر قرار می دهد و در تقویت گوارش و سرزندگی موثر است. این گوهر در تاریخ به عنوان سنگ کامیابی و موفقیت شناخته شده است. در هندوستان بازرگانان جهت ارتقای موفقیت خود انگشتر سافیر زرد را در دست می کنند. در غرب نیز از این گوهر برای وفور اقتصادی و اظهار بصیرت فرد بهره می برند.

یاقوت زرد سنگی است که می توان بوسیله آن تصمیماتی درست گرفته و به هر هدفی در زندگی دست یابیم. درواقع چاکرای سوم باعث تقویت اراده و تمرکز ما می شود به همین جهت از این گوهر به عنوان گوهری برای ثبات و پایداری رویاهای فرد و گاهی اوقات وفاداری یاد شده است.
از امام رضا (ع) در باب خواص یاقوت زرد در حلیه المتقین ص 25 نقل شده که : هر که انگشتر یاقوت زرد را در درست کند فقیر نشود.

خواص یاقوت پادپاراچا

خواص یاقوت پادپاراچااز خواص سافیر پادپاراچا می توان به افزایش انرژی های جنسی و حمایت از سلامت دستگاه تولید مثل اشاره کرد. این سافیر که در فرهنگ سریلانکایی به معنای گل انار می باشد فعال کننده و پاکسازی کننده چاکرای دوم می باشد. در نتیجه با آتش نیروی حیات و انرژی خلاقانه فرد را در کشف جواهر مربوط به درون خود هدایت می کند. اگر می خواهید لذت جنسی، ترغیب و شوخ و شنگ بودن، میل به عشق و زندگی و در کنار آن زنده دلی به زندگی معنوی داشته باشید از سافیر نارنجی مایل به صورتی یا همان سافیر پادپاراچا استفاده نمایید.

توضیح تاریخچه سنگ یاقوت کبود
خصوصیات سنگ یاقوت کبود
بررسی انواع سنگ یاقوت کبود
توضیح خواص یاقوت کبود

بی نظیر!

نظر شما درباره خواص سنگ یاقوت کبود و ویژگی های این جواهر چیه؟

برچسب ها

حسن کرمی

من عاشق کریستال ها و سنگهای زیادی هستم. نبود یک منبع درست درمورد سنگهای قیمتی باعث شد که ساعت ها وقت صرف تحقیق در این باره کنم و نوشتن رو شروع کنم!

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *