☠ سنگهایی که میتوانند برای شما مضر باشند! جدول سمی بودن سنگهای قیمتی

آزبست و مخاطرات الیاف معدنی
این تصویر به آزبست مربوط است؛ استنشاق الیاف آزبست می‌تواند برای سلامت خطرناک باشد.

در گوهرشناسی، «سمی بودن» یک ویژگی مطلق و یکسان برای همه شرایط نیست. نوع کانی، ترکیب آن، شکل ماده، اندازه ذرات، مدت و مسیر تماس و همچنین شرایط بهسازی می‌توانند میزان خطر را تغییر دهند. به همین دلیل، گوهرتراشان و افرادی که با نمونه‌های معدنی کار می‌کنند بهتر است مخاطرات احتمالی هر کانی را در سه وضعیت اصلی بشناسند: تماس معمولی، برش و تراش، و بلعیدن.

بخش زیادی از کانی‌ها در تماس معمولی با پوست خطر شناخته‌شده‌ای ندارند؛ بااین‌حال، برخی مواد به‌دلیل پرتوزایی، انحلال‌پذیری در آب یا وجود عناصر سمی به احتیاط بیشتری نیاز دارند. همچنین در کارگاه، خطر استنشاق گردوغبار می‌تواند از خودِ تماس با قطعه تراش‌خورده مهم‌تر باشد.

خطر کانی‌های سمی هنگام در دست گرفتن

بیشتر کانی‌ها در تماس معمولی و کوتاه‌مدت برای لمس کردن ایمن هستند. استثناهای مهم شامل کانی‌های پرتوزا و موادی هستند که ممکن است حاوی اورانیوم یا توریم باشند. درباره نمونه‌های مشکوک به پرتوزایی، استفاده از تجهیزات مناسب سنجش پرتوزایی پیش از نگهداری یا کار کردن با نمونه توصیه می‌شود. کانی‌های محلول در آب نیز به احتیاط بیشتری نیاز دارند.

مخاطرات کانی‌ها هنگام برش و تراش

گوهرتراشان باید پیش از برش یا سایش یک کانی، ترکیب و ساختار آن را بشناسند. در این مرحله، استنشاق گردوغبار و ورود اتفاقی ذرات به دهان یا دستگاه تنفسی می‌تواند خطر اصلی باشد. برای مثال، استنشاق گردوغبار سیلیس بلوری در فعالیت‌هایی مانند برش، سنگ‌زنی، سوراخ‌کاری و پرداخت می‌تواند باعث سیلیکوزیس و سایر بیماری‌های جدی ریوی شود. آزبست نیز در صورت استنشاق خطرناک است. بنابراین کنترل گردوغبار، تهویه مناسب و تجهیزات حفاظت تنفسی متناسب با کار اهمیت دارد.

مخاطرات بلعیدن یا قرار دادن کانی‌ها در دهان

قرار دادن کانی‌ها در دهان یا بلعیدن آنها، به‌ویژه در نمونه‌های دارای فلزات سنگین یا کانی‌های واکنش‌پذیر، توصیه نمی‌شود. بعضی مواد حتی اگر در تماس عادی خطر قابل‌توجهی نداشته باشند، در محیط اسیدی معده می‌توانند ترکیبات یا گازهای خطرناکی ایجاد کنند. در برخی موارد، واکنش با اسید معده می‌تواند به تشکیل هیدروفلوریک اسید (HF) یا گاز سولفید هیدروژن (H2S) منجر شود. بنابراین از بلعیدن سنگ‌ها، پودر آنها یا تهیه محلول و «اکسیر» از کانی‌ها خودداری کنید.

خطر کانی‌هایی که با پرتودهی بهسازی می‌شوند (Irradiated Gemstones)

برخی گوهرها برای تغییر یا تقویت رنگ با تابش پرتو بهسازی می‌شوند. این فرایند می‌تواند با استفاده از راکتور هسته‌ای (تابش نوترونی)، شتاب‌دهنده (تابش الکترونی) یا منبع گاما انجام شود. در فرایندهای نوترونی و الکترونی ممکن است بعضی عناصر موجود در گوهر فعال شوند و برای مدتی پرتوزایی القایی ایجاد شود؛ اما تابش گاما در شرایط معمول، گوهر را پرتوزا نمی‌کند.

در ایالات متحده، کمیسیون مقررات هسته‌ای آمریکا (NRC) توزیع اولیه گوهرهایی را که در اثر پرتودهی پرتوزا شده‌اند، تحت الزامات مشخص قرار می‌دهد. این نمونه‌ها پیش از عرضه عمومی باید از نظر پرتوزایی بررسی شوند و تنها زمانی وارد بازار می‌شوند که میزان پرتوزایی آنها پایین‌تر از حدود تعیین‌شده باشد. NRC همچنین اعلام کرده است که از پوشیدن گوهرهای پرتودهی‌شده‌ای که مطابق الزامات ایمنی عرضه شده‌اند، انتظار خطر سلامت شناخته‌شده‌ای ندارد.

  • توپاز بی‌رنگ می‌تواند به توپاز آبی تبدیل شود.
  • الماس می‌تواند به رنگ‌های سبز یا آبی تبدیل شود.
  • مرواریدهای روشن می‌توانند به رنگ‌های خاکستری یا آبی تبدیل شوند.
  • کوارتز می‌تواند به رنگ‌های دودی، زرد، سبز یا آمیتیست تبدیل شود.
  • تورمالین بی‌رنگ می‌تواند به رنگ‌های زرد، قرمز، قهوه‌ای یا صورتی تبدیل شود.

نکته مهم این است که «پرتودهی‌شده بودن» به‌تنهایی به معنای خطرناک بودن گوهر نیست. خطر احتمالی به نوع تابش، شرایط فرایند و باقی‌ماندن یا ایجاد پرتوزایی القایی بستگی دارد. گوهرهای پرتودهی‌شده‌ای که طبق الزامات مربوطه بررسی و برای عرضه تأیید شده‌اند، برای مصرف‌کننده در حالت معمول خطر شناخته‌شده‌ای ندارند.

جدول میزان خطر احتمالی سنگ‌ها و گوهرسنگ‌ها

این جدول بر پایه جدول Gemstone Toxicity Table از International Gem Society (IGS) تهیه و به فارسی ویرایش شده است. نسخه IGS در آوریل ۲۰۲۵ به‌روزرسانی شده است. رتبه‌بندی‌های جدول، راهنمایی عمومی درباره مخاطرات احتمالی هستند و نباید به‌عنوان حکم مطلق درباره «سمی بودن» یک کانی در همه شرایط در نظر گرفته شوند.

نکته ایمنی: خطر واقعی به مسیر تماس (پوست، تنفس یا بلع)، مقدار و مدت مواجهه، اندازه ذرات، شرایط کارگاه و ترکیب نمونه بستگی دارد. در مورد نمونه‌های ناشناخته، بهتر است پیش از تراش یا پودر کردن، شناسایی و ارزیابی ایمنی انجام شود.

سطح خطر احتمالی و عامل یا مسیر مخاطره در کانی‌ها و گوهرسنگ‌ها
نام کانی یا گوهرسنگسطح خطر احتمالیعامل یا مسیر مخاطره
اکتینولیت (Actinolite)پایینآزبست
آدامیت (Adamite)بالاآرسنیک، مس؛ محلول در اسید
عقیق (Agate)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
آلبیت (Albite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
الکساندریت (Alexandrite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
آلگودونیت (Algodonite)بالاآرسنیک، مس؛ امکان واکنش با آب و اسید
آلماندین (Almandine)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
آمازونیت (Amazonite)پایینسرب
کهربا (Amber)بالامواد آلی
آمبلیگونیت (Amblygonite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
آمیتیست (Amethyst)بالااستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
آمترین (Ametrine)بالااستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
آمولیت (Ammolite)بالامواد آلی
آنالسیم (Analcime)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
آناتاز (Anatase)شناخته نشدهمحلول در اسید
آندالوزیت (Andalusite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
آندزین (Andesine)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
آندرادیت (Andradite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
انگلِسیت (Anglesite)بالاسرب
انهیدریت ـ آنجلایت (Anhydrite, Angelite)شناخته نشدهمحلول در اسید
آنورتیت (Anorthite)شناخته نشدهمحلول در اسید
آپاتیت (Apatite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
آپوفیلیت (Apophyllite)شناخته نشدهمحلول در اسید
آکوامارین (Aquamarine)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
آراگونیت (Aragonite)شناخته نشدهمحلول در اسید
اوژلیت (Augelite)شناخته نشدهمحلول در اسید
آکسینیت (Axinite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
آزوریت (Azurite)بالامس؛ محلول در اسید
باریت (Barite)پایینباریم
بیلدونیت (Bayldonite)بالامس، سرب، آرسنیک؛ اندکی محلول در اسید
بنیتوئیت (Benitoite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
بریل (Beryl)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
بریلونیت (Beryllonite)شناخته نشدهمحلول در اسید
بیسموتوتانتالیت (Bismutotantalite)نامشخصبیسموت
اونیکس سیاه (Black Onyx)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
سنگ خون (Bloodstone)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
بولیت (Boleite)بالامس، سرب؛ محلول در اسید
بوراسیت (Boracite)پایینبورات؛ محلول در اسید
بورنیت (Bornite)بالامس؛ محلول در اسید
برزیلیانیت (Brazilianite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
برایت‌هاوپتیت (Breithauptite)متوسطنیکل، آنتیموان
بروکیت (Brookite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
بروسیت (Brucite)بالاآزبست؛ محلول در اسید
بوستامیت (Bustamite)شناخته نشدهمحلول در اسید
بایتونیت (Bytownite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کنکرسیون‌های آهکی (Calcareous Concretions)بالامواد آلی
کلسیت (Calcite)شناخته نشدهمحلول در اسید
کاناسیت (Canasite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کانکرینیت (Cancrinite)شناخته نشدهمحلول در اسید
کارنلین (Carnelian)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
کاسیتریت (Cassiterite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کاتا پلئیت (Catapleiite)شناخته نشدهمحلول در اسید
سلستین (Celestite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
سرولئیت (Ceruleite)بالاآرسنیک، مس؛ محلول در اسید
سروزیت (Cerussite)بالاسرب؛ محلول در اسید
شابازیت (Chabazite)شناخته نشدهمحلول در اسید
کلسدونی (Chalcedony)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
چمبرزیت (Chambersite)پایینبورات؛ محلول در اسید
چاروئیت (Charoite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
سنگ خون مرغ (Chicken-Blood Stone)بالاجیوه، استنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
چیلدرنیت (Childrenite)شناخته نشدهمحلول در اسید
کیولیت (Chiolite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کرومیت (Chromite)بالامقادیر ناچیز کروم شش‌ظرفیتی
کریزوبریل (Chrysoberyl)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کلسدونی کریزوکولا (Chrysocolla Chalcedony)پایینمس؛ خطر سیلیکوزیس در اثر استنشاق گردوغبار
کریزوکولا (Chrysocolla)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
کریزوپراز (Chrysoprase)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
سینابار (Cinnabar)بالاجیوه؛ واکنش خطرناک در صورت بلعیدن
سیترین (Citrine)بالااستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
کلینوکِلور (Clinochlore)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کوبالتیت (Cobaltite)بالاآرسنیک، کوبالت؛ واکنش خطرناک در صورت بلعیدن
کولمنیت (Colemanite)شناخته نشدهمحلول در اسید
مرجان یا کُرال (Coral)بالامواد آلی
کوردیریت (Cordierite)شناخته نشدهمحلول در اسید
کوراندوم (Corundum)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کوولیت (Covellite)بالامس؛ واکنش خطرناک در صورت بلعیدن
کریدیت (Creedite)شناخته نشدهمحلول در اسید
کروکوئیت (Crocoite)بالاکروم شش ظرفیتی، سرب؛ محلول در اسید
کرایولیت (Cryolite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
کوپریت (Cuprite)بالامس؛ محلول در اسید
دنبوریت (Danburite)شناخته نشدهاندکی محلول در اسید
داتولیت (Datolite)پایینبورات؛ محلول در اسید
گارنت دمانتوئید (Demantoid Garnet)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
الماس (Diamond)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
دیاسپور (Diaspore)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
دیکینسونیت (Dickinsonite)شناخته نشدهمحلول در اسید
دیوپسید (Diopside)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
دیوپتاز (Dioptase)بالامس؛ محلول در اسید
دولومیت (Dolomite)متوسطامکان داشتن فلزات سنگین؛ محلول در اسید
دومورتیریت (Dumortierite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ایکانیت (Ekanite)بالاسرب، رادیواکتیو (اورانیوم، توریم) ☣
زمرد (Emerald)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
انستاتیت (Enstatite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ئوسفوریت (Eosphorite)شناخته نشدهمحلول در اسید
اپیدوت (Epidote)شناخته نشدهمحلول در اسید؛ دیگر اعضای خانواده اپیدوت شامل سرب و مواد رادیواکتیو هستند ☣
اترینگایت (Ettringite)شناخته نشدهامکان داشتن فلزات سنگین؛ محلول در آب
اوکلاز (Euclase)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
یودالیت (Eudialyte)متوسطزیرکن؛ اندکی رایواکتیو؛ محلول در اسید
اوکسنیت (Euxenite)بالااورانیوم، توریم
فلدسپار (Feldspar)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
فرگوسونیت (Fergusonite)پایینعناصر خاکی کمیاب؛ محلول در اسید
فلوریت (Fluorite)شناخته نشدهواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
مروارید آب شیرین (Freshwater Pearls)بالامواد آلی
فریدلیت (Friedelite)شناخته نشدهمحلول در اسید
گادولینیت (Gadolinite)پایینعناصر خاکی کمیاب؛ محلول در اسید
گانو اسپینل (Gahnospinel)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
گارنت (Garnet)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
گای‌لوسیت (Gaylussite)شناخته نشدهمحلول در اسید
شیشه (Glass)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
گرندیدیریت (Grandidierite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
گارنت گروسولار (Grossular Garnet)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ژیپس (Gypsum)شناخته نشدهمحلول در اسید
همبرگیت (Hambergite)پایینبورات؛ محلول در اسید
هاوین (Haüyne)شناخته نشدهمحلول در اسید
هلیودور (Heliodor)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
هماتیت (Hematite)پایینIron؛ محلول در اسید
همی‌مورفیت (Hemimorphite)شناخته نشدهمحلول در اسید
هردریت (Herderite)شناخته نشدهمحلول در اسید
هسونیت (Hessonite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
هاجکینسونیت (Hodgkinsonite)شناخته نشدهمحلول در اسید
هولتیت (Holtite)متوسطآرسنیک، عناصر خاکی کمیاب
هولیت (Howlite)شناخته نشدهمحلول در اسید
هیوبنریت (Huebnerite)پایینتنگستن؛ محلول در اسید
هیومیت (Humite)شناخته نشدهمحلول در اسید
هورئولیت (Hureaulite)شناخته نشدهمحلول در اسید
هرلبوتیت (Hurlbutite)شناخته نشدهمحلول در اسید
هیدروگروسولار (Hydrogrossular)شناخته نشدهمحلول در اسید
ایدوکراز (Idocrase)پاییناحتمال داشتن بریلیوم، مس و عناصر کمیاب ؛ محلول در اسید
ایندریت (Inderite)پایینبورات؛ محلول در اسید
آیولیت (Iolite)شناخته نشدهمحلول در اسید
جادئیت (Jadeite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
جاسپر (Jasper)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
ژرمژوئیت (Jeremejevite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
شبق (Jet)بالامواد آلی
کِمِرریت (Kämmererite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کورنروپین (Kornerupine)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
کورناکویت (Kurnakovite)پایینبورات؛ محلول در اسید
کیانیت (Kyanite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
لابرادوریت (Labradorite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
لانگ‌بینیت (Langbeinite)شناخته نشدهمحلول در آب
لاجورد (Lapis Lazuli)متوسطغالبا همراه پیریت
لاوسونیت (Lawsonite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
لازولیت (Lazulite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
لگراندیت (Legrandite)بالاآرسنیک
لپیدولیت (Lepidolite)شناخته نشدهمحلول در اسید
لوسیت (Leucite)شناخته نشدهمحلول در اسید
لیناریت (Linarite)بالامس، سرب؛ محلول در اسید
لودلامیت (Ludlamite)شناخته نشدهمحلول در اسید
منیزیت (Magnesite)پایینمحلول در اسید؛ پودر آن می‌تواند پوست، چشم و دستگاه تنفسی را تحریک کند
مالاکیت (Malachite)بالامس؛ محلول در اسید
گارنت مالایا (Malaya Garnet)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
گارنت مالی (Mali Garnet)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
گارنت ماندارین (Mandarin Garnet)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
منگانتانتالیت (Manganotantalite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
مارکازیت (Marcasite)متوسطواکنش با آب
ملیفانیت (Meliphanite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ملیت (Mellite)بالامواد آلی
میکروکلین (Microcline)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
میکرولیت (Microlite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
میلاریـت (Milarite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
میلریت (Millerite)بالانیکل؛ واکنش خطرناک در صورت بلعیدن
میمِتیت (Mimetite)بالاآرسنیک، سرب؛ محلول در اسید
مولداویت (Moldavite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
مونازیت (Monazite)پایینعناصر خاکی کمیاب؛ محلول در اسید
مون‌استون (Moonstone)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
موردنیت (Mordenite)بالاعارضه فیبروز
مورگانیت (Morganite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
نامبولیت (Nambulite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ناترولیت (Natrolite)شناخته نشدهالیاف غیرآزبستی اریونیت می‌توانند در صورت استنشاق باعث مزوتلیوما شوند؛ ناترولیت خودِ آن سمیت شناخته‌شده‌ای ندارد
مزولیت (Mesolite)شناخته نشدهالیاف غیرآزبستی اریونیت می‌توانند در صورت استنشاق باعث مزوتلیوما شوند؛ مزولیت خودِ آن سمیت شناخته‌شده‌ای ندارد
اسکولسیت (Scolecite)شناخته نشدهالیاف غیرآزبستی اریونیت می‌توانند در صورت استنشاق باعث مزوتلیوما شوند؛ اسکولسیت خودِ آن سمیت شناخته‌شده‌ای ندارد
نفلین (Nepheline)شناخته نشدهمحلول در اسید
نفریت (Nephrite)بالااحتمال خطر سیلیکوزیس در اثر استنشاق گردوغبار
نپتونیت (Neptunite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
نیکولیت (Niccolite)بالاآرسنیک، نیکل
ابسیدین (Obsidian)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
الیگوکلاز (Oligoclase)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اوپال (Opal)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
سنگ خورشید اورگن (Oregon Sunstone)متوسطمس
ارتوکلاز (Orthoclase)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
یاقوت پادپارادشا (Padparadscha Sapphire)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پینیت (Painite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پالیگورسکیت (Palygorskite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پاپاگوئیت (Papagoite)پایینمس
تورمالین پارایبا (Paraiba Tourmaline)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پارگاسیت (Pargasite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پاریسیت (Parisite)بالا / پایینممکن است در صورت بلعیدن واکنش خطرناک ایجاد کند؛ در مقادیر کم پرتوزایی آن ناچیز است
مروارید (Pearl)بالامواد آلی
پکتولیت ـ لاریمار (Pectolite, Larimar)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پنتلاندیت (Pentlandite)بالانیکل
پریکلاز (Periclase)بالامشکل ضد یبوستی؛ واکنش با آب
پریدوت یا زبرجد (Peridot)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پریستریت (Peristerite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پرتیت (Perthite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پتالیت (Petalite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
فناکیت (Phenakite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
فوسژنیت (Phosgenite)متوسطسرب؛ محلول در اسید
فسفوفیلیت (Phosphophyllite)شناخته نشدهمحلول در اسید
پولوسیت (Pollucite)پایینسزیم؛ محلول در اسید
پاولیت (Powellite)متوسطمولیبدنیم؛ محلول در اسید
پرهنیت (Prehnite)شناخته نشدهمحلول در اسید
پروسوپیت (Prosopite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
پروستیت (Proustite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
پامپلییت (Pumpellyite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پورپوریت (Purpurite)پایینمحلول در اسید
پیرارژیریت (Pyrargyrite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
پیریت (Pyrite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
پیروپ (Pyrope)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پیروفیلیت (Pyrophyllite)پایینمحلول در اسید
پیروکسمانژیت (Pyroxmangite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
پیروتیت (Pyrrhotite)بالادر صورت بلعیدن می‌تواند واکنش خطرناک ایجاد کند
کوارتز (Quartz)بالااستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
کوارتزیت (Quartzite)بالااستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
رئالگار (Realgar)بالاآرسنیک؛ واکنش خطرناک در صورت بلعیدن
بریل قرمز (Red Beryl)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
رودیزیت (Rhodizite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
رودوکروزیت (Rhodochrosite)پایینمنگنز؛ محلول در اسید
گارنت رودولیت (Rhodolite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
رودونیت (Rhodonite)پایینمنگنز؛ محلول در اسید
رز کوارتز (Rose Quartz)بالااستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
تورمالین روبلیت (Rubellite Tourmaline)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
یاقوت سرخ (Ruby)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
روتیل (Rutile)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
مروارید آب شور (Saltwater Pearls)بالامواد آلی
سامارسکیت (Samarskite)بالاسرب، اورانیوم، عناصر خاکی کمیاب؛ قابل حل
سانیدین (Sanidine)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
یاقوت کبود (Sapphire)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
سافیرین (Sapphirine)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اسکاپولیت (Scapolite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اسکورودیت (Scorodite)بالاآرسنیک؛ محلول در اسید
سلائیت (Sellaite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
سنارمونتیت (Senarmontite)پایینآنتیموان؛ محلول در آب
سراندیت (Serandite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
سرپانتین (Serpentine)بالابرخی انواع سرپانتین، به‌ویژه کریزوتیل، آزبست هستند و هنگام برش نیاز به احتیاط دارند؛ انواع دیگر خطر شناخته‌شده‌ای ندارند
شاتاکیت (Shattuckite)متوسطمس؛ محلول در اسید
صدف (Shell)بالامواد آلی
شورتیت (Shortite)شناخته نشدهمحلول در آب
سیدریت (Siderite)شناخته نشدهمحلول در اسید
سیلیمانیت (Sillimanite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
سیمپسونیت (Simpsonite)متوسطتانتال؛ محلول در اسید
سینهالیت (Sinhalite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اسمالتیت (Smaltite)بالاآرسنیک، کوبالت، نیکل؛ محلول در اسید
اسمیت‌زونیت (Smithsonite)متوسطروی؛ محلول در اسید
کوارتز دودی (Smoky Quartz)بالااستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
سودالیت (Sodalite)شناخته نشدهمحلول در اسید
سغدیانیت (Sogdianite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
گارنت اسپسارتین (Spessartite Garnet)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اسفالریت (Sphalerite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اسفن یا تیتانیت (Sphene, Titanite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اسپینل (Spinel)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
اسپودمن (Spodumene)پایینلیتیوم
اسپوریت (Spurrite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
استاورولیت (Staurolite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
استیبیوتانتالیت (Stibiotantalite)پایینآنتیموان، نیوبیم، تانتال
اشتیشتیت (Stichtite)شناخته نشدهمحلول در اسید
استولزیت (Stolzite)بالاسرب، تنگستن
استرونتیانیت (Strontianite)پاییناسترانسیوم
سوژیلیت (Sugilite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
گوگرد (Sulfur)بالاگوگرد
سنگ خورشید (Sunstone)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
تافئیت (Taaffeite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
تالک (Talc)پایینخطر تالکوزیس؛ ذرات آن را استنشاق یا بلع نکنید. سنگ معدن تالک ممکن است کانی‌های آزبستی داشته باشد
تانتالیت (Tantalite)متوسطنیوبیم، تانتال؛ محلول در اسید
تانزانیت (Tanzanite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
تکتیت (Tektite)پاییناستنشاق گردوغبار سیلیسی؛ خطر سیلیکوزیس
تفرویت (Tephroite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
تامسونیت (Thomsonite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
چشم ببر (Tiger’s Eye)بالاآزبست؛ خطر سیلیکوزیس در اثر استنشاق گردوغبار
توپاز (Topaz)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده؛ گوهرهای پرتودهی‌شده باید مطابق الزامات ایمنی و پیش از عرضه بررسی شوند
تورمالین (Tourmaline)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ترمولیت (Tremolite)پایینآزبست
تری‌فیلیت (Triphylite)متوسطلیتیوم؛ محلول در اسید
گارنت ساواریت (Tsavorite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
توگتوپیت (Tugtupite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
فیروزه (Turquoise)پایینمس
الکزیت (Ulexite)پایینبورات
گارنت یوواروئیت (Uvarovite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
وانادینیت (Vanadinite)بالاسرب، وانادیوم
واریسیت (Variscite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
وایریننیت (Väyrynenite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ویلیائومیت (Villiaumite)بالامحلول در آب؛ ذرات آن در صورت بلعیدن یا استنشاق می‌توانند واکنش خطرناک ایجاد کنند و پوست، چشم و دستگاه تنفسی را تحریک کنند
ویویانیت (Vivianite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
واردیت (Wardite)شناخته نشدهمحلول در اسید
واویلیت (Wavellite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
وِلوگانیت (Weloganite)پایینزیرکونیم
ویولیت (Whewellite)بالااگزالات
ویلکئیت (Wilkeite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن
ویلمیت (Willemite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ویتریت (Witherite)بالاباریم؛ در صورت بلعیدن سمی است
ولاستونیت (Wollastonite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
ولفنیت (Wulfenite)بالاسرب
زونوتلیت (Xonotlite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
یوگاوارالیت (Yugawaralite)شناخته نشدهمورد مشخصی ذکر نشده
زکتزرایت (Zektzerite)پایینلیتیوم، زیرکونیم
زینسیت (Zincite)شناخته نشدهمحلول در اسید
زیرکن (Zircon)پایینزیرکونیم؛ محلول در اسید
زونیت (Zunyite)بالاواکنش خطرناک در صورت بلعیدن

46 thoughts on “☠ سنگهایی که میتوانند برای شما مضر باشند! جدول سمی بودن سنگهای قیمتی”

  1. Mahan میگوید:

    سلام من داخل شیراز تو باغ جنتی یک سنگ فروشی بود که فقط سنگ های قیمتی میفروخت بعد یک سنگی مثل Bornite داشت و گفته بود دست نزنید سمی است بعد این سنگه دقیقا مثل عکس هایی که تو‌گوگل پیدا میشد نبود فقط اون شکل ردیف ردیفی رنگ های نارنجی زرد و تو این مایه ها بود آیا این سنگ از خانوادهBornite است؟

    • حسن کرمی میگوید:

      لمس کوتاه‌مدت کانی بورنیت معمولاً خطرناک نیست. جذب مس یا آهن از طریق پوست ناچیز هست. پس از کار با نمونه، مخصوصاً قبل از غذا خوردن یا لمس صورت، دست‌ها را بشویید. گرد و غبار معدنی می‌تواند روی دست باقی بماند. خطر اصلی زمانی است که بورنیت را اره، ساب یا پولیش می‌کنید. استنشاق گرد و غبار سولفیدی در درازمدت می‌تواند برای دستگاه تنفسی مضر باشد.

  2. امیرغفوری میگوید:

    سلام در جدول بالا عرض فرمودید بروسیت ازبست دارد ولی درسایت های دیگر نوشته نشده و گفته شده حدود 70درصد منیزیم میباشد.بنده در منزل سنگ بروسیت پاکستان را دارم حدود 300 گرم که اگه ازبست ان حتمی باشد دوراندازم. ممنون

    • حسن کرمی میگوید:

      درود، می تونه همراهش باشه. برا نگهداری در کلکسیون هیچ مشکلی نداره و خودم هم دارم. ولی برا استفاده برا زیورآلات یا حل کردن در اسید یا خوردن! توصیه نمیشه.

  3. نادر میگوید:

    با سلام و خسته نباشید
    گوی های سنگ نمک با رنگ های تقریبا سفید-کرم و صورتی مات(به رنگ کوارتز توت فرنگی) که دانه دانه هستند مضر می باشند؟ می توان آ«ها را حرارت داد یا با روغن تمیز کرد؟شنیده ام نمک هایی که از برخی دریاچه ها می آیند آلوده به رادیو اکتیو هستند.

  4. علی میگوید:

    سلام
    گوی ابسیدین سبز(به هر روشی که تهیه شده و چه اصل باشد و چه نباشد) آیا جهت ماساژ و چرخاندن روزانه در دست، مضر است؟

  5. علی میگوید:

    گوهر شب چراغ بدل و اصل که در شب می درخشد حاوی رادیو اکتیو است یا فسفر؟ آیا دست زدن به آن مضر است؟ به چشم اشعه مضری وارد نمی کند؟

  6. حسین وهابی میگوید:

    سلام. وقت بخیر. ممنون بابت مطالب خوبتون. من بیش از 12 سال هست که سنگ جمع میکنم و کلکسیونی از هر سنگی که در طبیعت بوده جمع کردم و نیمی از سنگ هایی که نگهداری میکنم هم خریداری کردم. مدتیه که احساس میکنم هر وقت به بعضیهاشون دست میزنم دچار حس بد. گیجی و گلودرد میشم. قابل ذکر هست که سنگها در فاصله بسیار نزدیکی از تخت خوابم هست. چطور میتونم سنگها رو از نطر تششع یا نشت گاز تست کنم. آیا کسی هست که دستگاه تششع سنج رو اجاره بده یا بیاد و چک کنه. طبیعتا هزینه زحمتش رو حساب میکنم باهاش. اگر بتونید راهنمایی کنید حتی میتونم عکس از سنگ ها بفرستم که کمک کنید و راهنمایی کنید. سپاسگزارم

  7. MaryamK میگوید:

    سلام خسته نباشید. الان من سنگ راف آمیتیست رو سفارش دادم و تاره به دستم رسیدهـیه یکساعتیم تو گردنم بود…
    الان اومدم سابت شما در مورد آمیتیست خوندم استرس گرفتم به حس بد بهم دست داد. یعنی الان آمیتیسته ضرر داره برای بدن؟ نباید استفاده کنم و بندازم تو گردتم؟

    • حسن کرمی میگوید:

      سلام مطلب رو کامل بخونید عزیز. گفته شده در صورت تراش کوارتز و یا آمیتیست، اون غبار سیلیسی اون برای گوهرتراش ضرر داره. نه صرفا استفاده به عنوان آویز.

      • علی میگوید:

        سلام
        ببخشید جدیدا فلاسک های آبی هست که درونش سنگ های کوارتز، آمیتیست،سنگ ببر یا غیره هست(یعنی سنگ در تماس مستقیم با آب است و توسط سیلیکون یا فلز به یک سطح استیل چسبیده است). مضرات اینها چیست 1-وقتی سنگ اصل نباشد و 2- وقتی سنگ اصل باشد. به نظر شما خریدش جایز و مفید است؟ تشکر

  8. میترا میگوید:

    سلام ممنون از اطلاعاتی که در اختیار همه می ذارید. یه سوال داشتم من تعدادی سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی دارم که صرفا جهت بهره مندی از خواص سنگها و استفاده در مدیتیشن است همه رو هم در یک جعبه بزرگ کنار هم نگهداری می کنم می خواستم ببینم سنگها در مجاورت هم میشه قرار بگیرند؟ مشکلی نداره؟ اثری بر روی هم دارند؟ کدوم سنگها را باید جدا نگهداری کرد؟ با تشکر فراوان

  9. خانم کریمی میگوید:

    سلام وقت بخیر من یک شیشه آبی که توش یه سنگ کریستال کوارتز هست رو خریدم که آب درونش میریزن و می‌نوشن آیا نوشیدن این آب مضر هست؟

  10. محمد سنگیان میگوید:

    سلام استاد خدا قوت_من داخل خونمون انواع سنگها رو نگهداری میکنم بعنوان دکوری_ایا میتونه مضر باشه؟ متشکرم

    • حسن کرمی میگوید:

      سلام خیر عزیز مشکلی نیست. مطلبی که عنوان شد مربوط به تنفس گرد و غبار یا خوردن بود. همچنین اگر سنگی رادیواکتیو باشه نباید نگهداری بشه.

  11. مریم میگوید:

    سلام. ضمن تشکر آز مطالب مفید ارایه شده
    من یه تکه نسبتا بزرگ آرسنیک دارم برای دکور و چندین بار هم بدون دستکش با سنگ تماس داشتم آیا ممکنه خطرناک باشه

  12. شکوفه میگوید:

    سلام کوههای اطراف روستای گچین که میدونین معدن اورانیوم داره… اطراف اونجا کوههایی به رنگ زرد داره که ما برای گردش و تفریح به اونجا میریم… یعنی اورانیومه؟؟؟

  13. شکیبا میگوید:

    یعنی مثلا کوارتز دودی یا تایگر ای یا امتیست که گفتین خطر ناکه واسه سنگ تراش خطر ناکه یا واسه کسی که جواهرات با این نگینها رو میخره هم خطرناکه؟؟؟؟؟؟

  14. Y میگوید:

    سلام خسته نباشید یه سوال از خدمتتون داشتم من یه جایی خوندم پیریت ترکیبات سمی داره میشه بگید آیا درسته یا نه؟بورنیت چه طور؟آیا اون ترکیبات سمی داره؟ببخشید سنگ راف کلکسیونی پیریت اگر بخوام بگیرم ممکنه این ترکیبات سمی موثر باشه؟یا اصلا به قدری ناچیزه که تاثیری نداره؟

    • سنگ شناس میگوید:

      برخی پیریت ها گاهی گرد اکسید آهن یا سولفید داشته باشه که خوردنش فقط مشکل داره. نه اینکه صرفا بزارین دکور مشکلی نداره.

  15. مرتضی میگوید:

    بسیار مطلب خوبی بود. واقعا وبسایتتون مرجع گوهرشناسی هست در ایران

  16. موسوی میگوید:

    سلام ، ضمن تشکر از پاسخ شایسته جنابعالی و وقت گذاشتن جهت پاسخ به سوالات . از اینکه دو باره وقت گرانبهایتان را میگیرم پوزش میخواهم . مستدعی است موارد ذیل را به اطلاع برسانید . 1 – نظر جنابعالی در مورد راف بلوری گارنت دمانتوئد که با نام گارنت تکاب یا گارنت دمانتوئید کرمان در اوزان 20 تا پنجاه قیراطی با بهای اندک ارائه میشود چیست ؟ آیا چنین رافهائی از بلور گارنت دمانتوئید با اوزان بالا و بهای اندک اصولا” اصالت داشته و قابل اطمینان میباشند و یا به علت پائین بودن کیفیت با بهای اندک ارائه میگردند ؟ 2- در مورد راف بلور اسپینلهای به غیر از رنگ قرمز که با نام لعل بدخشان با اوزان 4 تا 5 قیرات با بهای اندک ارائه میشوند چیست و آیا چنین رافهائی اصالت دارند و یا بدلیل پائین بودن کیفیت با بهای اندک ارائه میشوند ؟؟؟ 3 – آیا بهسازی در راف بلور گارنت دمانتوئید و نیز راف بلور لعل بدخشان معمول میباشد ؟ ( راف تراش نخورده ) ؟ 4- نظر جنابعالی در مورد راف سنگهای عقیق به رنگ سوسنی که در اوزان بالا و بهای اندک ارائه میشوند چیست و آیا چنین رافهائی با بهای اندک اصالت داشته قابل اطمینان میباشند ؟ 5 – بطور کلی برای تهیه راف سنگهای یاد شده در بالا چه نکاتی را باید مد نظر قرار داد تا رافی با اصالت تهیه نمود ؟ منتظر پاسخ شایسته و راهنمائی جنابعالی هستم . با تشکر و آرزوی سلامت و شادکامی برای جنابعالی . و پوزش دوباره به خاطر گرفتن اوقات گرانبهایتان.

    • حسن کرمی میگوید:

      هر گارنت دمانتوئیدی با ارزش نیست. برخی هاشون اوپاک هستن و نور رو عبور نمی دن یا رنگ بدی دارن یا ترک . اینا بدرد تراش نمیخورن و اساسا دکوری ان و گرمی چند هزار تومن فقط ارزش دارن. که باکیفیت هاشون خیلی کم گیر میاد. اسپینل غیر قرمز کلا قیمتش ارزون تره. ولی بازم اگر در تراش زیبا بشه و اندازش هم خوب باشه نباید قیمت پایینی داشته باشه. بهسازی اسپینل بخصوص در نوع قرمزش معمولا هست که اونها رو در کوره حرارت میدن و بعد با نوعی روغن آغشته میکنن. این موجب میشه رنگ اونها بهبود و قرمز تر شه . تقریبا نود درصد اسپینل های جهان و حتی برمه هم اینجور بهسازی میشن و عادی هست.
      عقیق سوسنی خیلی زیاد در ایران داریم وعلت ارزان بودنش هم همین هست. هرچند به علت تقاضای بیشتر برای سوسنی پررنگ گاهی همین ها را هم بهسازی می کنن.
      برای تهیه راف ، اگر اگر دکور میخواین که هیچ، ولی برای تراش مثلا گارنت ها باید به رنگ و نداشتن ترک سطحی و شفافیتش توجه داشته باشید. من خودم کلی گارنت دمانتوئید با کیفیت دارم اگر خواستید چه تراش چه راف. همچنین راف انواع عقیق شجر هم موجوده.

      • موسوی میگوید:

        سلام ، ضمن تشکر از صرف وقت گرانبهایتان جهت پاسخ به سوالات اینجانب از پاسخ جامع جنابعالی بی نهایت سپاسگزارم. جسارتا” چنانچه صلا ح دانستید رنج قیمت راف ونگین تراش خورده ( تراش کابوشن ) گارنت دمانتوئید موجود خود را به اطلاع برسانید. با آرزوی سلامت و شادکامی برای جنابعالی .

        • حسن کرمی میگوید:

          نمونه های کلکسیونی و اونایی که قابل تراش نیستن گرمی 20 تا 30 هزار تومان.
          نمونه های باکیفیت از 200 شروع میشه هر گرم تا 400 و در نمونه های بزرگ حتی دیدم یه راف بلور گارنت بسیار درشت 38 قیراطی به تنهایی 16 میلیون تومن فروخته شده!

          • ایرج میگوید:

            سلام استاد تشکر از اطلاعاتی که به علاقه مندان سنگ میدید یک سوال از خدمتتون داشتم در مقالتون ذکر کردید که بعضی،سنگها رو با تابش پرتو بهینه و تغییر رنگ میدند و برای سلامتی مضر میشوند حالا استاد بنده که می خام مثلا یک سنگ توپاز ابی و یا سنگ دیگری،بخرم از کجا بفهمیم که به این صورت این سنگها روشون کار شده ویا صورت دیگری و یکی هم عقیق هایی که میگن رنگ شده هستند هم برای،سلامتی خطر ناک هستند و یا سفید کردن سنگهای،شجر که به تازگی معمول شده با تشکر از شما r

          • صالحی میگوید:

            سلام . شمارشگر گایگر رو از کجا میشه تهیه کرد ممنون

      • شکیبا میگوید:

        سلام . مگه امیتیست خودش وجود نداره که کوارتز رو به امیتیست تبدیل میکنن و گفتین خطرناکه ؟؟؟؟

        • سنگ شناس میگوید:

          خوب هدف بهره اقتصادی بیشتر هست. خطرناک هم نیست . همونطور ک نوشته شده بیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه یعنی برای گوهرتراش هست این موضوع

  17. موسوی میگوید:

    با سلام ، ضمن تشکر از پاسخ کامل جنابعالی، در مورد سوال آخر که فرمودید متوجه نشدید ، باید به اطلاع جنابعالی برسانم از آنجاکه خیلی از سنگها موقع تراش و بعد از آن به طریقی مورد بهساز قرار میگیرند و در مورد خیلی از آنها تهیه گواهی اصالت مقرون به صرفه نمی باشد برای تهیه نمودن سنگی که از هر لحاظ بکر و طبیعی بوده و مورد بهساز قرار نگرفته باشد . آیا تهیه راف آن این اطمینان را میدهد یا خیر ؟ به عنوان مثال در مورد : لاجورد و گارنت دمانتوئید و اسپینل و عقیق و اوپال . و بطور کلی برای تهیه نگینی از سنگهای یاد شده در بالا که از لحاظ رنگ و کیفیت صد در صد بکر و طبیعی باشد جه پیشنهادی مینمائید ؟ منتظر پاسخ شایسته جنابعالی هستم . با تشکر و آرزوی بهروزی و سعادت برای جنابعالی .

    • حسن کرمی میگوید:

      ببینید سنگهایی مثل اسپینل، اوپال و گارنت دمانتوئید اینا رافشون “اگر با کیفیت باشه” قیمتشون میتونه خیلی بالا باشه. مثلا راف گارنت دمانتوید بلوری درشت میتونه گرمی بالای چهارصد هزار تومان ارزش داشته باشه، یا اسپینل قرمز بدخشان رافش بسیار ارزشمنده اگه درشت و باکیفیت باشه.
      پس یعنی حتی عقیق اگر بدون بهسازی کیفیت بهسازی شده رو داشته باشن رافشون میتونن خیلی سود آور باشن و شکی در این مورد نیست. موفق باشید

  18. موسوی میگوید:

    سلام ، ضمن تشکر از مطالب مفید ارائه شده، مستدعی است موارد ذیل را به اطلاع برسانید. 1 – کدامیک از روشهای بهسازی سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی در ایران معمول میباشد و آیا روش تابش پرتو در ایران انجام میگیرد یا خیر ؟ 2 – روشهای معمول در بهسازی اپال وراه شناسائی اپال بهسازی شده ؟ 3 – روش شناسائی بهسازی در عقیق ؟ 4 – روش بهسازی لاجورد و راه شناسائی لاجورد بهسازی شده ؟ 5 – آیا امکان بهسازی در راف : گارنت دمانتوئید و اسپینل و عقیق و زبرجد و اپال وجود دارد ؟ 6 – چنانچه بکر بودن سنگ نیمه قیمتی مد نظر باشد تهیه راف آن اطمینان بخش خواهد بود ؟ منتظر پاسخ شایسته جنابعالی هستم . با تشکر و پوزش به خاطر گرفتن وقت گرانبهایتان و آرزوی سلامت و بهروزی برای جنابعالی .

    • حسن کرمی میگوید:

      سلام تابش پرتو به علت نبود تجهیزات برای سنگای قیمتی در ایران انجام نمیشه. تو ایران بیشتر عقیق و فیروزه رو به روش شیمیایی رنگ و حرارت رنگ میکنن. در مورد لاجورد، اوپال، عقیق و اسپینل و راه های شناختشون در مقاله های جدا گانه درباره هر سنگ نوشتم مطالعه کنید. همچنین در مقاله کاربرد چلسی فیلتر و.. هم کاربردی هست.
      سوال آخرتون رو متوجه نشدم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *