سنگ شناسی و گوهر شناسی

☠ سنگهایی که میتوانند برای شما مضر باشند! جدول سمی بودن سنگهای قیمتی

مضرات سنگهای معدنی - سمی بودن سنگهای قیمتی
تصویر مربوط به کانی آزبست بوده که وارد شدن بافت های رشته ای آن به بدن بسیار سرطان زا میباشد

چندی پیش شنیده بودم یکی از تراشکارها سنگ زونیت که در ایران نیز فراوان پیدا میشود داشته است و فرزندش ظاهرا خود سنگ یا گرد و خاک ناشی از تراش سنگ را وارد کرده که در نتیجه آن دچار مسمومیت شدید شده است. به همین دلیل تصمیم گرفتم جدول مضرات سنگه ای قیمتی از نظر سمی بودن و یا نبودن را قرار دهم تا شاید از بروز مشکلاتی این چنینی که قابل پیشگیری هستند جلوگیری به عمل آید.

علاقمندان گوهرسنگها بخصوص تراشکاران باید در خصوص سمی بودن سنگهای قیمتی در سه حالت: در دست داشتن، برش یا تراش، بلعیدن یا قورت دادن آن اطلاع داشته باشند. در جدول زیر اطلاعات بیش از 280 سنگ مختلف بر اساس ترکیبات یا پتانسیل زیست کنش رو و پیشامد هایی که موجب مسومیت میشوند وجود دارد. اما قبل از آن ابتدا سه حالت مختلف را توضیحی کوتاه بدهیم:

خطر سنگهای قیمتی سمی هنگام در دست گرفتن

اکثر کانی های معدنی برای در دست گرفتن ایمن هستند به جز رادیواکتیویته موادی شامل اورانیوم و توریم که باید با دستگاه شمارشگر گایلر قبل از در دست گرفتن بررسی شوند. همچنین گوهرسنگهایی که در آب قابل حل میباشند نیز احتیاط بیشتری نیاز دارند. در حالی که فلزات سنگین در هر غلظتی اثرات مضری دارند، برخی مواد دیگر خیلی کمتر سمی هستند.

مضرات سنگ های معدنی هنگام تراش

گوهرتراش ها هنگام تراش سنگهای قیمتی باید حتما درباره کانی مورد نظر اطلاع داشته باشند. تنفس و یا وارد شدن اتفاقی تیکه ای از سنگ در بدن میتواند برای سلامتی مضر باشد. به عنوان مثال تنفس آزبست یا سیلیکا میتواند برای بدن سمی باشد. درنتیجه نیازمند ماسک مخصوص، تهویه و سایر مواردی است که این خطرات را کاهش دهند.

مضرات سنگ های قیمتی از طریق خوردن عمدی

کانی های معدنی خطرناک و سمیکسانی که کار سنگ درمانی هستند باید در مورد قرار دادن سنگهایی با پتانسیل سمی بودن در دهان خودداری کنند. موضوع اینجاست که برخی کانی های معدنی در حالت عادی سمی نیستند ولی واکنش خطرناک آنها با اسید معده میتوانند گاز هیدروفلوریک اسید (HF) و یا هیدروژن سولفید (H2S) تولید کند. بنابراین از قورت دادن سنگهایی با درجه مسموم کنندگی بالا به شدت پرهیز نمایید.

خطر کانی هایی که با پرتوتابی بهسازی می شوند (Irradiated Gemstones)

جواهرات بهسازی شده به روش پرتوتابی خطرناک هستند و میتوانند به اصطلاح اثرات رادیواکتیویته را ادامه می دهند. در این روش:

  • توپاز سفید تبدیل به بلو توپاز می شود
  • الماس سفید تبدیل به سبز و آبی می شود
  • مروارید رنگ روشن تبدیل به خاکستری و آبی می شود
  • کوارتز تبدیل به اسموکی، زرد، سبز و آمیتیست می شود
  • تورمالین های بی رنگ به زرد، قرمز، قهوه ای و صورتی رنگ تبدیل میشوند.

پرتوتابی باعث فعال شدن بعضی از پیگمنت ها و فازهای داخلی کانی ها شده و جواهراتی که در معرض پرتوتابی نوترونی قرار گرفته اند می توانند تا یک دوره زمانی این آثار را در خود داشته باشند. سنگهای بهسازی شده با تابش گاما نمی توانند رادیواکتیویته باشند.سنگهای بهسازی شده با پرتوتابی الکترونی معمولا باید یک دوره بعد از خروج از رآکتور نگهداری شوند تا جهت استفاده مطمن شوند مثلاً برای توپاز چند ماه طول می کشد.

در این میان سنگهای بهسازی شده با فرایند نوترونی خطرناک تر هستند و از بین رفتن ای اثرات چندین ماه ۱۲ تا ۲۴ ماه طول می کشد. بنابراین قبل از خرید و نگهداری سنگ های طبیعی بصورت راف و کلکسیونی از نوع سنگ و کانی های تشکیل دهنده اطلاع کسب کنید و شرایط نگهداری رو مطلع شوید.

جدول میزان سمی بودن سنگهای قیمتی

نامخطر مسموم کنندگی 🕱نحوه مخاطره اندازی ☠
Actinoliteپایینآزبست
Adamiteبالاآرسنیک، مس؛ قابل حل در اسید
Agateپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه در ریه
Albiteشناخته نشدهN/A
Alexandriteشناخته نشدهN/A
Algodoniteبالاآرسنیک، مس؛ امکان واکنش با آب و اسید
Almandineشناخته نشدهN/A
Amazoniteپایینسرب
Amberبالامواد آلی
Amblygoniteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Amethystبالابیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Ametrineبالابیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Ammoliteبالامواد آلی
Analcimeشناخته نشدهN/A
Anataseشناخته نشدهقابل حل در اسید
Andalusiteشناخته نشدهN/A
Andesineشناخته نشدهN/A
Andraditeشناخته نشدهN/A
Anglesiteبالاسرب
Anhydrite (Angelite)شناخته نشدهقابل حل در اسید
Anorthiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Apatiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Apophylliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Aquamarineشناخته نشدهN/A
Aragoniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Augeliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Axiniteشناخته نشدهN/A
Azuriteبالامس؛ قابل حل در اسید
Bariteپایینباریم
Bayldoniteبالامس، سرب، آرسنیک؛ اندکی قابل حل در اسید
Benitoiteشناخته نشدهN/A
Berylشناخته نشدهN/A
Berylloniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Bismutotantaliteناشناختهبیسموت
Black Onyxپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Bloodstoneپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Boleiteبالامس، سرب؛ قابل حل در اسید
Boraciteپایینبورات؛ قابل حل در اسید
Borniteبالامس؛ قابل حل در اسید
Brazilianiteشناخته نشدهN/A
Breithauptiteمتوسطنیکل، عنصر آنتیموان
Brookiteشناخته نشدهN/A
Bruciteبالاآزبست؛ قابل حل در اسید
Bustamiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Bytowniteشناخته نشدهN/A
Calcareous Concretionsبالامواد آلی
Calciteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Canasiteشناخته نشدهN/A
Cancriniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Carnelianپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Cassiteriteشناخته نشدهN/A
Catapleiiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Celestiteشناخته نشدهN/A
Ceruleiteبالاآرسنیک، مس؛ قابل حل در اسید
Cerussiteبالاسرب؛ قابل حل در اسید
Chabaziteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Chalcedonyپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Chambersiteپایینبورات؛ قابل حل در اسید
Charoiteشناخته نشدهN/A
Chicken-Blood Stoneبالاجیوه، بیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Childreniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Chioliteشناخته نشدهN/A
Chromiteبالامقادیر ناچیز کرومیوم شش ظرفیتی
Chrysoberylشناخته نشدهN/A
Chrysocolla Chalcedonyپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Chrysocollaپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Chrysopraseپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Cinnabarبالاجیوه؛ واکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Citrineبالابیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Clinochloreشناخته نشدهN/A
Cobaltiteبالاآرسنیک، کوبالت؛ واکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Colemaniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Coralبالامواد آلی
Cordieriteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Cordundumشناخته نشدهN/A
Covelliteبالامس؛ واکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Creediteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Crocoiteبالاکروم شش ظرفیتی، سرب؛ قابل حل در اسید
Cryoliteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Cupriteبالامس؛ قابل حل در اسید
Danburiteشناخته نشدهاندکی قابل حل در اسید
Datoliteپایینبورات؛ قابل حل در اسید
Demantoid Garnetشناخته نشدهN/A
Diamondشناخته نشدهN/A
Diasporeشناخته نشدهN/A
Dickinsoniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Diopsideشناخته نشدهN/A
Dioptaseبالامس؛ قابل حل در اسید
Dolomiteمتوسطامکان داشتن فلزات سنگین؛ قابل حل در اسید
Dumortieriteشناخته نشدهN/A
Ekaniteبالاسرب، رادیواکتیو (اورانیوم، توریم) ☣
Emeraldشناخته نشدهN/A
Enstatiteشناخته نشدهN/A
Eosphoriteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Epidoteشناخته نشدهقابل حل در اسید؛ دیگر اعضای خانواده اپیدوت شامل سرب و مواد رادیواکتیو هستند ☣
Ettringiteشناخته نشدهامکان داشتن فلزات سنگین؛ قابل حل در آب
Euclaseشناخته نشدهN/A
Eudialyteمتوسطزیرکن؛ اندکی رایواکتیو؛ قابل حل در اسید
Euxeniteبالااورانیوم، توریم
Feldsparشناخته نشدهN/A
Fergusoniteپایینعناصر زمینی کمیاب؛ قابل حل در اسید
Fluoriteشناخته نشدهواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Freshwater Pearlsبالامواد آلی
Friedeliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Gadoliniteپایینعناصر زمینی کمیاب؛ قابل حل در اسید
Gahnospinelشناخته نشدهN/A
Garnetشناخته نشدهN/A
Gaylussiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Glassپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Grandidieriteشناخته نشدهN/A
Grossular Garnetشناخته نشدهN/A
Gypsumشناخته نشدهقابل حل در اسید
Hambergiteپایینبورات؛ قابل حل در اسید
Haüyneشناخته نشدهقابل حل در اسید
Heliodorشناخته نشدهN/A
HematiteپایینIron؛ قابل حل در اسید
Hemimorphiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Herderiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Hessoniteشناخته نشدهN/A
Hodgkinsoniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Holtiteمتوسطآرسنیک، عناصر زمینی کمیاب
Howliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Huebneriteپایینعنصر تنگستن؛ قابل حل در اسید
Humiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Hureauliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Hurlbutiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Hydrogrossularشناخته نشدهقابل حل در اسید
Idocraseپاییناحتمال داشتن بریلیوم، مس و عناصر کمیاب ؛ قابل حل در اسید
Inderiteپایینبورات؛ قابل حل در اسید
Ioliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Jadeiteشناخته نشدهN/A
Jasperپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Jeremejeviteشناخته نشدهN/A
Jetبالامواد آلی
Kämmereriteشناخته نشدهN/A
Kornerupineشناخته نشدهN/A
Kurnakoviteپایینبورات؛ قابل حل در اسید
Kyaniteشناخته نشدهN/A
Labradoriteشناخته نشدهN/A
Langbeiniteشناخته نشدهقابل حل در آب
Lapis Lazuliمتوسطغالبا همراه پیریت
Lawsoniteشناخته نشدهN/A
Lazuliteشناخته نشدهN/A
Legranditeبالاآرسنیک
Lepidoliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Leuciteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Linariteبالامس، سرب؛ قابل حل در اسید
Ludlamiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Magnesiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Malachiteبالامس؛ قابل حل در اسید
Malaya Garnetشناخته نشدهN/A
Mali Garnetشناخته نشدهN/A
Mandarin Garnetشناخته نشدهN/A
Manganotantaliteشناخته نشدهN/A
Marcasiteمتوسطواکنش با آب
Meliphaniteشناخته نشدهN/A
Melliteبالامواد آلی
Microclineشناخته نشدهN/A
Microliteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Milariteشناخته نشدهN/A
Milleriteبالانیکل؛ واکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Mimetiteبالاآرسنیک، سرب؛ قابل حل در اسید
Moldaviteشناخته نشدهN/A
Monaziteپایینعناصر زمینی کمیاب؛ قابل حل در اسید
Moonstoneشناخته نشدهN/A
Mordeniteبالاعارضه فیبروز
Morganiteشناخته نشدهN/A
Nambuliteشناخته نشدهN/A
Natroliteبالاآزبست
Mesoliteبالاآزبست
Scoleciteبالاآزبست
Nephelineشناخته نشدهقابل حل در اسید
Nephriteشناخته نشدهN/A
Neptuniteشناخته نشدهN/A
Niccolite بالاآرسنیک، نیکل
Obsidianپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Oligoclaseشناخته نشدهN/A
Opalپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Oregon Sunstoneمتوسطمس
Orthoclaseشناخته نشدهN/A
Padparadscha Sapphireشناخته نشدهN/A
Painiteشناخته نشدهN/A
Palygorskiteشناخته نشدهN/A
Papagoiteپایینمس
Paraiba Tourmalineشناخته نشدهN/A
Pargasiteشناخته نشدهN/A
Parisiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Pearlبالامواد آلی
Pectolite (Larimar)شناخته نشدهN/A
Pentlanditeبالانیکل
Periclaseبالامشکل ضد یبوستی؛ واکنش با آب
Peridotشناخته نشدهN/A
Peristeriteشناخته نشدهN/A
Perthiteشناخته نشدهN/A
Petaliteشناخته نشدهN/A
Phenakiteشناخته نشدهN/A
Phosgeniteمتوسطسرب؛ قابل حل در اسید
Phosphophylliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Polluciteپایینعنصر سزیم؛ قابل حل در اسید
Powelliteمتوسطمولیبدنیم؛ قابل حل در اسید
Prehniteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Prosopiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Proustiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Pumpellyiteشناخته نشدهN/A
Purpuriteپایینقابل حل در اسید
Pyrargyriteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Pyriteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Pyropeشناخته نشدهN/A
Pyrophylliteپایینقابل حل در اسید
Pyroxmangiteشناخته نشدهN/A
Pyrrohotiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Quartzبالابیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Quartziteبالابیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Realgarبالاآرسنیک؛ واکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Red Berylشناخته نشدهN/A
Rhodiziteشناخته نشدهN/A
Rhodochrositeپایینمنگنز؛ قابل حل در اسید
Rhodoliteشناخته نشدهN/A
Rhodoniteپایینمنگنز؛ قابل حل در اسید
Rose Quartzبالابیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Rubellite Tourmalineشناخته نشدهN/A
Rubyشناخته نشدهN/A
Rutileشناخته نشدهN/A
Saltwater Pearlsبالامواد آلی
Samarskiteبالاسرب، اورانیوم، عناصر زمینی کمیاب؛ قابل حل
Sanidineشناخته نشدهN/A
Sapphireشناخته نشدهN/A
Sapphirineشناخته نشدهN/A
Scapoliteشناخته نشدهN/A
Scoroditeبالاآرسنیک؛ قابل حل در اسید
Sellaiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Senarmontiteپایینعنصر آنتیموان؛ قابل حل در آب
Seranditeشناخته نشدهN/A
Serpentineشناخته نشدهN/A
Shattuckiteمتوسطمس؛ قابل حل در اسید
Shellبالامواد آلی
Shortiteشناخته نشدهقابل حل در آب
Sideriteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Sillimaniteشناخته نشدهN/A
Simpsoniteمتوسطعنصر تانتال؛ قابل حل در اسید
Sinhaliteشناخته نشدهN/A
Smaltiteبالاآرسنیک، کوبالت، نیکل؛ قابل حل در اسید
Smithsoniteمتوسطروی؛ قابل حل در اسید
Smoky Quartzبالابیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Sodaliteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Sogdianiteشناخته نشدهN/A
Spessartite Garnetشناخته نشدهN/A
Sphaleriteشناخته نشدهN/A
(Sphene (Titaniteشناخته نشدهN/A
Spinelشناخته نشدهN/A
Spodumeneپایینلیتیوم
Spurriteشناخته نشدهN/A
Stauroliteشناخته نشدهN/A
Stibiotantaliteپایینعنصر آنتیموان، نیوبیم، عنصر تانتال
Stichtiteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Stolziteبالاسرب، عنصر تنگستن
Strontianiteپاییناسترانسیوم
Sugiliteشناخته نشدهN/A
Sulfurبالاگوگرد
Sunstoneشناخته نشدهN/A
Taafeiteشناخته نشدهN/A
Talcشناخته نشدهN/A
Tantaliteمتوسطنیوبیم، عنصر تانتال؛ قابل حل در اسید
Tanzaniteشناخته نشدهN/A
Tektiteپایینبیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Tephroiteشناخته نشدهN/A
Thomsoniteشناخته نشدهN/A
Tiger’s Eyeبالاآزبست؛ بیماری سیلیکوزیس در اثر استنشاق ذرات غبار سیلیس در ریه
Topazشناخته نشدهنوع بهسازی ناقص به روش پرتوافشانی آن خطرناک میباشد
Tourmalineشناخته نشدهN/A
Tremoliteشناخته نشدهN/A
Triphylite متوسطلیتیوم؛ قابل حل در اسید
Tsavoriteشناخته نشدهN/A
Tugtupiteشناخته نشدهN/A
Turquoiseپایینمس
Ulexiteپایینبورات
Uvaroviteشناخته نشدهN/A
Vanadiniteبالاسرب، وانادیوم
Varisciteشناخته نشدهN/A
Väyryneniteشناخته نشدهN/A
Villiaumiteبالاقابل حل در آب؛ واکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Vivianiteشناخته نشدهN/A
Warditeشناخته نشدهقابل حل در اسید
Wavelliteشناخته نشدهN/A
Weloganiteپایینزیرکونیم
Whewelliteبالااگزالات
Wilkeiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
Willemiteشناخته نشدهN/A
Witheriteبالاباریوم
Wollastoniteشناخته نشدهN/A
Wulfeniteبالاسرب
Xonotliteشناخته نشدهN/A
Yugawaraliteشناخته نشدهN/A
Zektzeriteپایینلیتیوم، زیرکونیم
Zinciteشناخته نشدهقابل حل در اسید
Zirconپایینزیرکونیم؛ قابل حل در اسید
Zunyiteبالاواکنش خطرناک درصورت قورت دادن
منابع
gemstones toxicity table

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن